بایگانی برچسب: کشاورزی

در: اخبار روز

وزارت جهاد کشاورزی : دیگر برای خرید کودهای یارانه ای از وزارت کشاورزی پولی نپردازید!

سرپرست معاونت امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اعلام اینکه مشکل خرید کودهای شیمایی به دلیل نبود توان مالی کشاورزان برطرف شد، گفت: در سال زراعی جاری شرکت بازرگانی دولتی کودهای ازته، فسفره و پتاسه را بدون دریافت مبلغی در اختیار کشاورزان قرار می‌دهد.

به گزارش ایرنا، علیرضا مهاجر روز چهارشنبه در جلسه ستاد کشت های پاییزه استان کردستان اظهار داشت: قرار شده شرکت بازرگانی دولتی کودهای ازته،فسفره و پتاسه(NPK) را به صورت قراردادی در اختیار کشاورزان برای کشت پاییزه در سال زراعی جاری قرار دهد.

وی با بیان اینکه در هنگام خرید این کودهای شیمایی  مبلغی از کشاورز دریافت نمی‌شود بلکه در زمان برداشت و تحویل محصول در سیلو هزینه از کشاورزان اخذ خواهد شد، افزود:  برای حمایت از کشاورزان و تشویق آنها به استفاده از کودهای مورد نیاز از این شیوه‌ها بهره گرفته شده است.

سرپرست معاونت امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی‌ یادآور شد: کودهای ازته، فسفره و پتاسه اگر به اراضی زیرکشت غلات داده نشود هیچ ریزمغذی جوابگو نخواهد بود لذا مصرف این سه کود باید در دستور کار قرار داده شود.

هیچ شرکت خدمات حمایتی کشاورزی حق ارائه یک کود به کشاورز را ندارد

مهاجر اعلام کرد: هیچ کدام از شرکت های خدمات حمایتی در کشور حق ندارند تنها کود اوره را به کشاورز تحویل دهند و باید سه کود اصلی ازت، فسفر و پتاس را باهم به آنها ارائه دهند.

سرپرست معاونت امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی یادآور شد: قیمت خرید تضمینی محصولات کشاورزی افزایش داده شد تا کشاورزان بتوانند علاوه بر تامین هزینه نهاده‌ها درآمد مطلوبی هم از این طریق کسب کنند.

مهاجر تاکید کرد: قیمت تضمینی  هر کیلوگرم گندم ۷۵ هزار ریال و هر کیلوگرم کلزا هم ۱۵۰ هزار ریال تعیین شده  و این دوره‌ای استثنایی در تولید و فروش این محصولات است.

وی یادآور شد: از آنجا که کود به صورت یارانه‌ای عرضه‌ می‌شود لذا امکان دخل و تصرف در آن وجود دارد به همین دلیل تا ۲۲ آبان سال جاری باید فروش همه کودهای شیمایی از صفر تا ۱۰۰از طریق سامانه و به صورت آنلاین انجام شود.

سرپرست معاونت امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت نظارت بر نحوه توزیع کودهای شیمایی تاکید کرد و گفت: نظارت لازم توسط سازمان‌های جهاد کشاورزی بر مصرف کود در زمین‌های کشاورزی صورت گیرد.

مهاجر یکی از مهمترین اصول را در دیمزارها رعایت تناوب خواند و اظهار داشت: بهترین تناوب برای گندم ، کلزا است که علاوه بر تقویت منجر به استرلیزه کردن خاک و در نتیجه ایجاد شرایط افزایش عملکرد گندم، می شود.

در: اخبار روز

پیش بینی تولید ۱۴ میلیون تن گندم در سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰

سرپرست مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی از پیش‌بینی تولید ۱۳.۵ تا ۱۴ میلیون تن گندم در کشور در سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ خبر داد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی، سهراب سهرابی در همایش کشت محصولات پاییزه و جهش تولید در دیمزارها در آذربایجان غربی که به صورت ویدئوکنفرانس برگزار شد با بیان اینکه ایران رتبه ۱۲ تولید گندم در دنیا محسوب می‌شود، افزود: ۱۲ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی کشور زیر کشت محصولات زراعی است که از این میزان ۳۴ درصد اراضی آبی گندم به شمار می‌رود.

وی با اشاره به کاهش چشمگیر بارش‌ها در سال آبی جاری ادامه داد: متوسط بارش در کشور ۲۴۰ میلیمتر است اما سال‌هایی که این میزان محقق شود کمتر اتفاق می‌افتد و در این راستا باید مدیریت بهینه مصرف آب سرلوحه بخش کشاورزی باشد.

سهرابی با اشاره به پیش بینی هواشناسی در خصوص بارشهای کمتر در ماه های آبان و آذرماه سالجاری و نیز افزایش دمای هوا در غرب کشور، اظهار کرد: بر اساس پیش بینی ها زمستان امسال پربارش خواهد بود اما با توجه به کاهش ذخایر برفی و بارش در سالجاری باید از روش های آبیاری مدرن بهره بیشتری برد.

وی با تاکید بر خودکفایی در تولید گندم افزود: متوسط تولید گندم دنیا ۷۰۰ تا ۷۴۰ میلیون تن و تجارت گندم دردنیا ۱۷۵ میلیون تن است که با توجه اینکه امکان واردات گندم امکانپذیر نیست باید در زمینه خودکفایی گندم به عنوان محصول کلیدی کشور اهتمام بیشتری داشته باشیم.

سرپرست مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی متوسط مصرف سرانه گندم در اتحادیه اروپا را ۱۰۷ تا ۱۱۰ کیلوگرم اعلام و خاطرنشان کرد: متوسط مصرف سرانه گندم در کشور ۱۶۵ کیلوگرم است که با توجه به بالا بودن مصرف سرانه باید در این زمینه مدیریت و برنامه ریزی مناسبی داشته باشیم.

وی میزان مصرف و بهره وری آب را به طور متوسط ۹۰۰ تا هزار لیتر به ازای تولید هر کیلوگرم گندم عنوان کرد و گفت: با اجرای روش های آبیاری مدرن از قبیل ماکرو می توان در زمینه افزایش تولید این محصول در کشور قدم برداشت.

سهرابی با اشاره به افزایش قیمت جهانی گندم و دانه های روغنی افزود: بر اساس بررسی ها از سال ۲۰۱۰ تاکنون قیمت گندم دانه‌های روغنی ۳۲۲ دلار به ازای هر تن است که ما را مجاب می کند عملکرد در واحد سطح این محصول را افزایش دهیم.

این مقام مسئول در خصوص مصرف کود در بخش زراعت کشور گفت: یکی از مباحثی که در سالهای اخیر مطرح می شود افزایش مصرف کود در بخش کشاورزی و بیشتر شدن بیماری های ناشی از آن است در حالی که به طور متوسط مصرف کود ۲۳۱ کیلوگرم است در حالی که بر اساس توصیه تحقیقات آب و خاک این میزان باید ۳۳۷ کیلوگرم باشد.

سرپرست مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه متوسط مصرف کود در دنیا ۳۰۷ و در کشورهای پیشرفته ۵۰۰ کیلوگرم است، عنوان کرد: محصولات کشاورزی برای رشد و کیفیت برتر نیاز به کود و مواد ریز مغذی دارند و مصرف کود در ایران رقم بالایی نیست.

وی با اشاره به اقدامات مناسب انجام گرفته در زمینه تولید و تهیه بذرمناسب گندم در کشور نیز افزود: در سالهای اخیر تولید بذر از ۲۹۰ هزارتن به ۳۷۰ هزارتن افزایش یافته که تلاش داریم این میزان را به ۵۰۰ هزارتن برسانیم.

سهرابی با بیان اینکه در حال حاضر دو میلیون هکتار از اراضی کشور به کشت گندم آبی و ۴ میلیون هکتار به کشت گندم دیم اختصاص یافته است، افزود: پیش بینی می کنیم نزدیک۱۴ میلیون تن گندم از اراضی کشاورزی کشور برداشت کنیم.

سرپرست مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه در بحث خرید گندم در ۷ سال اخیر به ۸.۵ میلیون تن رسیده ایم که تلاش داریم این میزان را در سالجاری افزایش دهیم گفت: از سال ۹۷ تاکنون واردات گندم به صفر رسیده و تنها در سال ۹۸ به دلیل خشکسالی رقم ناچیزی وارد شد.

گفتنی است؛ استفاده از بذور لیبل دار، افزایش استفاده از آبیاری مدرن، مدیریت نحوه استفاده از کود، افزایش دوره‌های آموزشی و ترویجی، توجه به امنیت غذایی از موارد مورد تاکید توسط مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی در این همایش بود.

در: اخبار روز

رشد ۲۲ درصدی صادرات محصولات سبزی و صیفی در سال ۹۹

مدیرکل محصولات علوفه ای و جالیزی وزارت جهاد کشاورزی از افزایش ۲.۵ درصدی تولید و رشد ۲۲ درصدی میزان صادرات محصولات سبزی و صیفی در سال ۹۹ نسبت به سال ۹۸ خبر داد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی، حسین اصغری اظهارکرد: تولید محصولات سبزی و صیفی در سال ۹۹ نسبت به سال ۹۸، ۲.۵ درصد رشد داشته است.

وی افزود: تولید محصولات سبزی و صیفی از ۲۸ میلیون و ۱۲۱ هزار تن در سال زراعی ۹۸-۹۷ به ۲۸ میلیون و ۸۴۸ هزار تن در سال زراعی ۹۹-۹۸ رسیده است.

وی خاطرنشان کرد: علیرغم مشکلات مبادلات تجاری ناشی از همه‌گیری بیماری کرونا، میزان صادرات محصولات سبزی و صیفی در سال ۹۹ نسبت به سال ۹۸، ۲۲ درصد رشد داشته و از ۳ میلیون و ۷۳۵ هزار تن در سال ۹۸ به ۴ میلیون و ۵۸۰ هزار تن در سال ۹۹ رسیده است.

مدیرکل محصولات علوفه ای و جالیزی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تولید بذر سبزی و صیفی در داخل کشور تصریح کرد: در تولید بذر گواهی شده سبزی و صیفی رشد ۲۱۵ درصدی داشته ایم و از ۱۹۰ تن در سال ۹۸ به ۵۹۹ تن در سال ۹۹ رسیده ایم.

اصغری، رشد تولید بذر هیبرید خیار و گوجه فرنگی در سال ۹۹ را ۳۵۶ درصد عنوان کرد و افزود: میزان تولید بذر هیبرید خیار و گوجه فرنگی در سال ۹۸، ۴.۶ میلیون عدد بود که به ۲۱ میلیون عدد در سال ۹۹ رسیده است.

مدیرکل محصولات علوفه ای و جالیزی وزارت جهاد کشاورزی درباره برنامه کاهش واردات بذر سیب زمینی گفت: در سال ۱۴۰۰، کاهش واردات ۷۲ درصدی بذر سیب زمینی نسبت به سال ۹۹ هدفگذاری شده است.

اصغری با بیان این که واردات بذر سیب زمینی نسبت به سال ۹۸، ۴۶ درصد کاهش داشته است، افزود: واردات بذر سیب زمینی در سال ۹۹، یک هزار و ۷۹۰ تن و در سال ۹۸، ۹۲۴ تن بود و طبق برنامه در سال ۱۴۰۰ به ۵۰۰ تن خواهد رسید.


در: اخبار روز

تولید ۵.۵ میلیون تن سیب زمینی در کشور

مدیرکل دفتر امور محصولات علوفه ای و جالیزی وزارت جهاد کشاورزی گفت: در سال زراعی ۹۹-۱۳۹۸ سطح زیر کشت سیب زمینی کشور بالغ بر ۱۴۹ هزار هکتار بوده که از این سطح بیش از ۵.۵ میلیون تن محصول سیب زمینی برای مصارف تازه خوری، صنعتی و بازارهای صادراتی تولید شده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی، حسین اصغری با بیان این مطلب، افزود: متوسط عملکرد سیب زمینی در هکتار با ۵۰۰ کیلوگرم افزایش از ۳۶.۶ تن در سال زراعی ۹۸-۹۷ به ۳۷.۱ تن در سال زراعی ۹۹-۹۸ رسیده است.

وی با اشاره به این که میزان صادرات سیب زمینی به بازارهای هدف در سال ۹۹ جهش قابل ملاحظه ای داشته است، اظهار کرد: صادرات این محصول در سال ۹۹ معادل ۹۵۰ هزار تن بوده که نسبت به سال ۹۸ حدود ۸۳ درصد افزایش داشته است.

اصغری یادآور شد: صادرات سیب زمینی در سال ۹۸ معادل ۵۱۸ هزار تن بوده است.

وی، خاطرنشان کرد: متوسط قیمت سیب زمینی در سال ۱۳۹۹ بر اساس اطلاعات اخذ شده سر مزرعه ۲۱۵۰۰ ریال و در میدان مرکزی تره بار ۲۷۵۰۰ ریال بوده است.

مدیرکل دفتر امور محصولات علوفه ای و جالیزی وزارت جهاد کشاورزی گفت: از مهمترین چالش های پیش رو که باید مورد توجه قرار گیرد، ضایعات تحمیلی به محصول به جهت نگهداری در انبارهای نامناسب است که موجب جوانه زدن و کاهش کیفیت محصول می شود به طوری که امکان مصرف خوراکی آن وجود ندارد.

اصغری تاکید کرد: ضروری است در مناطق تخصصی کشت از جمله استان اردبیل نسبت به توسعه سردخانه های نگهداری، تلاش شود تا شاهد فساد محصول نباشیم.

مدیرکل دفتر امور محصولات علوفه ای و جالیزی وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: برای سال زراعی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ در سطح ۱۴۲ هزار و ۳۲۶ هکتار برای تولید ۵ میلیون و ۳۴۵ هزار و ۹۳۶ تن محصول برنامه ریزی و به استان ها جهت اجرا ابلاغ شده است.

وی اظهار امیدواری کرد: با اطلاع رسانی های انجام شده و رعایت برنامه، بازار متعادلی داشته باشیم که در آن منافع تولید کنندگان و مصرف کنندگان تامین شود.

در: اطلاعیه ها

پخش تلویزیونی تیزر شرکت

خبر خوب 📣

همراهان گرامی شیمی کُرد؛

🔹پخش تلویزیونی تیزر شرکت شیمی کُرد از شبکه های اول و دوم سیما آغاز شده است. برنامه پخش تیزر به شرح زیر است:

(برای مشاهده تصویر بزرگتر روی آن کلیک کنید)

در: اخبار روز

رونمایی از اولین ماشین سمپاشی خودکار در کالیفرنیا

با پیشرفت تکنولوژی٬ امروزه توسعه ربات‌های خودمختار در صنعت کشاورزی ایده دور از ذهنی به نظر نمی‌رسد. شرکت کالیفرنیایی خدمات کرینکلا فارم با همکاری با شرکت کامینز٬ تولیدکننده انواع موتور و محصولات دیزلی٬ قرار است اولین ماشین خودکار سمپاش را تولید کند.

سیستم جهانی سمپاشی خودکار یا GUSS به رفع چالش‌های کمبود نیرو در کشاورزی کمک می‌کند و همزمان بهره‌وری٬ دقت و ایمنی را افزایش می‌دهد. تنها یک نفر کافی است تا با استفاده از جی‌پی‌اس٬ حس‌گر‌ها و نرم‌افزار موردنیاز٬ ۱۰ ماشین سمپاش خودکار یا گاس را در سراسر زمین هدایت کند.

شرکت کرینکلا و کامینز به دنبال توسعه منبع انرژی مناسب و طولانی مدت برای ماشین‌های گاس هستند. در نمایشگاه بین‌المللی کشاورزی ۲۰۱۸ اعلام شد که موتور QSB6.7 برای این ماشین‌ها در نظر گرفته شده است.

گری تامپسون٬ مدیر بازاریابی شرکت کرینکلا می‌گوید: «فلسفه طراحی ماشین گاس بر پایه نوآوری٬ راندمان و عملکرد بالا بوده است. ماشینی که بتواند درختان را ردیف به ردیف و هر روز هفته سمپاشی کند. به همین دلیل به منبع تامین انرژی مطمئن نیاز داشتیم. شرکت کامینز با طراحی موتور منحصر به فرد و تخصص در تلفیق تجهیزات در این زمینه کمک‌های بسیاری کرده است».

او در ادامه می‌گوید: «سال ۲۰۱۹ سال هیجان‌انگیزی خواهد بود. ساخت کارخانه جدید در کنیگزبرگ در کالیفرنیا کامل خواهد شد که به جهانی شدن فروش ماشین گاس کمک می‌کند».

شرکت کرینکلا تاکنون هفت ماشین خودکار سمپاش گاس برای مزارع درختان متوسط تا بزرگ تولید کرده است. این شرکت هم‌اکنون درحال ساخت کارخانه‌ای در زمینی به مساحت حدود ۲هزار متر مربع در کنیگزبرگ است و انتظار می رود فروش ماشین‌های گاس را به زودی آغاز کند.

آن شملزر٬ مدیر کل جهانی کشاورزی در شرکت کامینز می‌گوید: «به عنوان یک بخش بسیار پیشرو در نوآوری٬ کشاورزی بهترین پلتفرم برای استفاده از ربات‌های خودکار است؛ مخصوصا وقتی که افزایش بهره‌وری و راندمان عملکرد از اهداف اصلی به شمار می‌روند. ترکیب موتورهای دیزلی بسیار پاک و ماشین‌های خودکار نمونه خوبی از این است که صنعت کشاورزی به سمت جلو حرکت می‌کند».

ماشین گاس در نمایشگاه جهانی کشاورزی در تولر کالیفرنیا به نمایش گذاشته شده است.

در: اخبار روز

مصرف بی رویه سم در کشور به حداقل رسید

رئیس سازمان حفظ نباتات با اشاره به اینکه مصرف بی رویه سم در کشور به حداقل رسیده است، گفت: به ازای هر کیلوگرم محصولی که در کشور تولید می‌شود حدود ۰.۳۵ گرم سم مصرف می‌شود، این در حالی است که متوسط مصرف سم در دنیا ۰.۶۲۵ گرم است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از خبرگزاری ایسنا، کیخسرو چنگلوایی در گفت‌وگویی با بیان این که سازمان حفظ نباتات وظیفه دارد محصولات زراعی و باغی را از هرگونه عارضه و عوامل زیان رسان حفظ کند و خسارات را به حداقل ممکن برساند، اظهار کرد: به طور متوسط در دنیا ۳۵ تا ۴۰ درصد محصولات زراعی دستخوش خسارت عوامل زیان رسان می‌شوند و ۶۰۷ نوع عامل زیان رسان اعم از حشرات مضر، عوامل بیماری زا و علف های هرز در دنیا وجود دارد که این عوامل پتانسیل این را دارند تا خسارتی معادل ۵۱۵ میلیارد دلار وارد کنند.

وی ادامه داد: این عوامل زیان رسان نیز اگر در کشور به موقع و موثر مدیریت نشوند حدود ۱۰ میلیارد دلار معادل ۳۷ میلیون تن به محصولات کشاورزی و باغی خسارت وارد خواهند کرد.

رئیس سازمان حفظ نباتات کشور، استفاده از مبارزه فیزیکی، تلفیقی و بیولوژیکی تا حد ممکن را از رویکردهای سازمان اعلام و خاطرنشان کرد: در جایی که این مبارزات پاسخگو نبود از مبارزه شیمیایی استفاده می شود. البته در مبارزه شیمیایی تلاش بر این است که از سموم کم خطر استفاده شود که در این راستا نیز سال گذشته سازمان حفظ نباتات واردات تعدادی از سموم پرخطر را ممنوع کرد.

وی با بیان اینکه خوشبختانه سم در کشور به صورت مدیریت شده استفاده می شود و سمپاشی بی رویه به حداقل ممکن رسیده است، گفت: به ازای هر کیلوگرم محصولی که در کشور تولید می شود حدود ۰.۳۵ گرم سم مصرف می شود این در حالیست که متوسط مصرف سم در دنیا ۰.۶۲۵ گرم است. همچنین میزان سم استفاده شده در هکتار در دنیا ۲.۸ کیلوگرم است که این عدد در کشور ما بین ۲.۱۶ تا ۲.۵ کیلوگرم در هکتار است.

چنگلوایی در پاسخ به این سوال که سازمان حفظ نباتات چه اقداماتی در راستای کاهش استفاده از سم در بخش کشاورزی کشور انجام داده است، گفت: مراکز خدمات کشاورزی در کشور پراکنده هستند و به کشاورزان آموزش های لازم را می دهند. از طرفی در استان ها مدیریت آموزش و ترویج کشاورزی آخرین یافته های تحقیقاتی را دریافت کرده و با برگزاری کلاس و کارگاه و یا مدرسه در مزرعه اطلاعات را به کشاورزان منتقل می کنند. همچنین کلینیک های گیاه پزشکی نیز معمولا سم را با نسخه به فروش می رسانند و بر روی قوطی یا کارتن سموم نیز بروشور آموزشی قرار گرفته است.

این مقام مسئول در سازمان حفظ نباتات تصریح کرد: البته نمی توانیم ادعا کنیم در این راستا صدر درصد موفق بوده ایم، زیرا کشاورزی امری پویاست و همواره با عوامل جدیدی دست و پنجه نرم می کند و ما دائما نیازمند آموزش هستیم.

رئیس سازمان حفظ نباتات در بخش دیگری از سخنانش به تاریخچه این سازمان اشاره کرد و گفت: قدمت سازمان حفظ نباتات به ۹۱ سال پیش و به تاسیس اداره دفع ملخ بازمی گردد. این سازمان جزو معدود ساختاری هایی است که قوانین مختص به خود را دارد و این قوانین از سال ۱۳۴۶ وضع شده است. همچنین این سازمان عضو کنوانسیون های بین المللی نیز است.

وی اضافه کرد: ماهیت این سازمان به نوعی است که امکان بهره گیری از فناوری های جدید و شرکت های دانش بنیان را دارد. همچنین در این مجموعه ۲۶ هزار نفر به صورت مستقیم و ۴۰ هزار نفر نیز به صورت غیرمستقیم فعالیت دارند.

در: اخبار روز

رشد 180 درصدی سطح باغ‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری

محمدعلی طهماسبی: طی سال گذشته و 9 ماهه سال جاری محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری به ارزش 746 میلیون دلار به خارج از کشور صادر شده است.

معاون وزیر در امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، عملکرد و دستاوردهای سازمان‌ها و نهادهای زیرمجموعه خود را به روایت آمار اعلام کرد.

محمدعلی طهماسبی، با اشاره به این‌که طی سال 97 و 9 ماهه سال جاری (تا پایان آذرماه) 746 میلیون دلار محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری به خارج از کشور صادر شده است، گفت: این معاونت در راستای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و با هدف رونق تولید، ارتقای تولید محصولات باغبانی را در دستور کار خود داده. وی تأمین امنیت غذایی و بهبود محصولات تولید شده در بخش باغبانی را از اهداف مجموعه تحت مسئولیت خود اعلام کرد و افزود: برای دستیابی به این اهداف، راهکارها و برنامه‌های متعددی تدوین شده و درحال اجراست.

  1. دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک:

جدول 1.  سطح زیرکشت و میزان تولید درختان میوه دانه‌دار، هسته‌دار، ریز میوه و میوه‌های خشک و آجیلی در سال 1396ـ 1397

ردیف

میوه

سال 1396

سال 1397

سطح کشت

(هزار هکتار)

تولید

(هزار تن)

سطح کشت

(هزار هکتار)

تولید

(هزار تن)

1

دانه‌دار

281

4043

280

3216

2

هسته‌دار

270

2528

272

2203

3

ریزمیوه‌ها

334

3297

339

3163

4

میوه‌های خشک

839

756

868

564

5

سایر میوه‌های سردسیری

6

7

6

8

جمع سردسیری و خشک

1729

10631

1765

9154

جدول شماره 2. اصلاح و نوسازی باغ‌های سردسیری و معتدله در سال‌ 1396ـ 1397

ردیف

طرح

سال

مصوب برنامه (هکتار)

اجرا شده (هکتار)

درصد

1

اصلاح و نوسازی باغ‌ها

1396

77612

101552

131

1397

100176

220600

220

الف:سرشاخه‌کاری گردو، بادام و پسته)

ردیف

عملیات

سال

مصوب برنامه (هکتار)

اجرا شده (هکتار)

درصد

1

سرشاخه‌کاری گردو

96

900

388.5

43.2

97

1150

500

43.5

2

سرشاخه‌کاری بادام

96

2000

1700

85.0

97

2000

1200

60.0

3

سرشاخه‌کاری پسته

96

4000

3200

80

97

5000

4000

80

ب: (فراز انگور)

ردیف

طرح/ عملیات

سال

مصوب برنامه (هکتار)

اجرا شده (هکتار)

درصد

1

فراز انگور

96

9880

1185

12

97

10000

2476

25

جدول شماره 3. توسعه باغ‌های سردسیری و خشک در اراضی نوآباد

ردیف

طرح/ عملیات

سال

مصوب برنامه (هکتار)

اجرا شده (هکتار)

درصد

1

توسعه باغ‌ها در اراضی نوآباد

96

13576

29213

215

97

16615

32411

195

جدول شماره 4. توسعه باغ‌های دیم در اراضی شیب‌دار و استان‌های پیشرو در سال 1396‌ـ 1397

سال

مصوب برنامه (هکتار)

اجرا شده

(هکتار)

درصد

استان‌های پیشرو بر اساس حجم کار اجرا شده

سهم هر استان از تحقق کل

فارس

22.4

چهارمحال‌ و بختیاری

15.6

کهگیلویه و بویراحمد

14.8

96

25000

20838

83

سمنان

8.2

کردستان

5.8

لرستان

5.7

گیلان

4.8

چهارمحال و بختیاری

11.5

کهگیلویه و بویراحمد

11.2

سمنان

8.5

97

29000

24327

84

لرستان

8.4

کردستان

8.4

فارس

8.3

گیلان

6.7

گونه‌های مهم توسعه‌یافته در سال 1396‌ـ 1397 به‌ترتیب عبارتند از: انگور، بادام، انجیر، انار، فندق و توت.

جدول شماره 5. توسعه ارقام جدید درختان میوه سردسیری و خشک

الف: تکثیر و توزیع 140 رقم جدید معتدله و سردسیری

گونه

ژنوتیپ‌های امید بخش داخلی

ارقام داخلی معرفی شده

ارقام خارجی سازگاری شده

ارقام امید بخش خارجی نیاز به سازگاری

جمع

سیب

1

2

3

بادام

15

4

19

گلابی

4

4

زردآلو

21

4

6

31

گیلاس

10

2

4

4

20

آلبالو

8

8

گردو

4

4

فندق

2

4

6

پکان

6

6

پایه انگور

1

1

انگور

1

17

18

گوجه و آلو

12

12

زیتون

2

2

آلو

6

6

جمع

71

17

48

4

140

ب: تکثیر و توزیع 60 ژنوتیپ/ رقم برتر بادام

عنوان برنامه

محل اجرا

سطح برنامه

ملاحظات

ایجاد باغ سازگاری ارقام جدید و ژنوتیپ‌های امید بخش بادام

خراسان‌رضوی، آذربایجان‌شرقی، همدان، چهارمحال و بختیاری

 5هکتار

خرید 60 رقم برتر و ژنوتیپ امید بخش بادام

جدول شماره 6. تولید هسته‌های اولیه، وضعیت باغ‌های پایه و میزان تولید باغ‌های مادری (در زیرساخت‌های تولید نهال سالم و گواهی‌شده) در سال 1398

استان

شرح

اصفهان1

قزوین2

خراسان‌رضوی3

مازندران4

همدان5

جمع

مشهد

جوین

هسته اولیه

تعداد گونه

9

7

4

3

23

تعداد رقم

88

35

32

18

173

وسعت (مترمربع)

1350

800

7000

500

9650

ظرفیت (اصله رقم- پایه)

1088

209

384

116

1797

باغ پایه

تعداد گونه

6

3

2

11

تعداد رقم

10

22

7

39

وسعت (هکتار)

2.3

1

5

8

ظرفیت (اصله رقم پایه)

500000

500000

میزان تولید پایه (اصله)

4554

8550

1611

14715

باغ مادری

تعداد گونه

9

6

3

4

22

تعداد رقم

77

35

22

16

150

وسعت (هکتار)

8

3

0.7

2.5

6

20

ظرفیت (اصله رقم پایه)

8059

1300

3600

1700

5000

19659

تعداد درخت (اصله)

2412

1185

3597

میزان تولید پیوندک

 (هزار چشمه)

1964

124

34

34

81

100

2337

1. دانه‌دار، هسته‌دار و پسته، 2. دانه‌دار و هسته‌دار، 3. دانه‌دار و هسته‌دار، 4. مرکبات، 5. گردو.

جدول شماره 7. تعداد نهال تولیدی (هزار اصله) محصولات باغی در نهالستان‌های مجوزدار در سال‌های 1396، 1397و 1398

ردیف

شرح

محصول

1396

1397

1398

1

سردسیری و خشک

دانه‌دار

8,448

6,635

6,565

2

هسته‌دار

18,856

15,027

14,006

3

میوه‌های خشک

16,951

12,405

12,652

4

میوه‌های ریز

7,525

6,854

6,929

جمع  سردسیری و خشک

51,780

40,922

40,152

5

گرمسیر و نیمه‌گرمسیری

مرکبات

1,855

1,674

1,285

6

نیمه‌گرمسیری

1,118

1,485

960

7

گرمسیری

134

591

125

جمع گرمسیری و نیمه‌گرمسیری

3,106

3,750

2,371

8

زیتون

2,345

1,947

3,751

9

گل‌محمدی

1,363

1,032

1,922

10

گیاهان دارویی

2,090

822

2,615

جمع

60,684

48,473

50,810

جمع تولیدات کشت بافتی (پایه)

2,721

5,134

10,785

جمع تولیدات کشت بافتی (نهال خود ریشه‌زا)

0

0

3,358

جمع کل

63,405

53,607

64,953

جدول شماره 8. برنامه‌های جدید دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک

ردیف

عنوان برنامه

محل اجرا

سطح برنامه

هدف

1

سرشاخه‌کاری انگور

آذربایجان‌غربی، کردستان، خراسان شمالی، فارس، قزوین، کهگیلویه و بویراحمد و همدان

 7 هکتار

تکثیر ارقام جدید انگور و جایگزینی ارقام قدیمی

2

سرشاخه‌کاری گیلاس

خراسان‌رضوی و کهگیلویه و بویراحمد

 4-2 هکتار

تکثیر ارقام جدید گیلاس برای جایگزینی ارقام قدیمی

3

تکثیر ارقام جدید پکان

فارس، کهگیلویه ‌و بویراحمد، مازندران و خوزستان

10-7رقم

تکثیر ارقام تجاری پکان

4

خرید ارقام جدید انگور

خراسان‌رضوی، قزوین و همدان

6-8 رقم

خرید ژنوتیپ‌های امیدبخش جدید انگور دانشگاه تهران

5

خرید رقم جدید توت‌فرنگی

کردستان

یک رقم

خرید یک رقم جدید اصلاح شده توت‌فرنگی

6

خرید رقم جدید عناب

خراسان‌جنوبی

یک رقم

خرید یک رقم جدید عناب

7

خرید رقم جدید زردآلو

آذربایجان‌شرقی

یک رقم جدید

خرید یک رقم جدید زردآلو

8

تکثیر ارقام جدید بلوبری و تمشک

البرز، آذربایجان‌غربی و گیلان

11 رقم

خرید نهال ارقام تجاری بلوبری و تمشک

9

تکثیر ارقام جدید فندق

گیلان

خرید

 8-10 رقم

خرید نهال ارقام تجاری فندق

10

خرید اندام تکثیری ارقام جدید هسته‌دار

خراسان‌رضوی

60 رقم

خرید اندام تکثیری 60 رقم جدید هسته‌دار

  1. دفتر امور گلخانه‌ها، گیاهان زینتی و قارچ خوراکی

جدول شماره 1. برنامه سال 1398 و اقدامات صورت گرفته براساس برنامه تا نیمه اول دی‌ماه سال‌جاری:

برنامه

برنامه ابلاغی

سال 98

برنامه اجرایی تا آخر دی‌ماه سال ‌جاری

ملاحظات

افزایش تولید محصولات گلخانه‌ای

535177 تن

390000 معادل 72 درصد انجام کار

منظورگلخانه‌هایی است که به تولید رسیده‌اند.

توسعه واحدهای پرورش قارچ خوراکی

49.8 هکتار

113 هکتار (228 درصد)

تا مورخ 22/10/98

افزایش تولید واحدهای پرورش قارچ خوراکی

 12600 تن

10549 تن (84 درصد)

تا مورخ 22/10/98

اصلاح، بازسازی و نوسازی گلخانه‌ها و واحدهای پرورش قارچ خوراکی

  1. هکتار

449 هکتار معادل83 درصد پیشرفت انجام کار

– نوسازی گلخانه‌های چوبی

– گازکشی گلخانه‌ها

– تغییر سیستم سرمایشی و گرمایشی

– اصلاح پوشش گلخانه‌ها

– تجهیز و نوسازی واحدهای پرورش قارچ خوراکی

انتقال کشت بخشی از سبزی و صیفی فضای باز (به‌خصوص فلفل و خیار ) به محیط کنترل شده

1000 هکتار

548 هکتار معادل 54 درصد از انجام کار

(659 هکتار برای دریافت تسهیلات معرفی شده‌اند)

زمین‌های آزاد شده در برخی از استان‌ها تبدیل به باغ شده و کشت نهال در آن صورت گرفته است.

ارتقای دانش فنی بهره‌برداران

29083 نفر روز

11890 معادل 40 درصد

این گزارش تا پایان آذرماه است.

ارتقای دانش فنی کارشناسان

2802 نفر روز

5097 معادل 181 درصد

  1. دستاوردها:
  • ساماندهی تأمین و توزیع بذور هیبرید سبزی و صیفی گلخانه‌ای مورد نیاز گلخانه‌های کشور و انعقاد قرارداد با شرکت مریدیم اسپانیا، شرکت حاتم و موسسه نهال و بذر رضوی.
  • رفع مشکل صادرات بستر کشت (کمپوست) قارچ خوراکی که با توجه به پیگیری به‌عمل آمده، موضوع با دفتر صادرات، موسسه تحقیقات خاک و آب و گمرک ایران، هماهنگ و مشکل مرتفع شد و مراتب به استان‌ها نیز ابلاغ شد.
  • خوداتکایی در زمینه تولید اندام‌های تکثیری گل‌های زینتی (رز، حنا، بگونیا، فیکوس رتوزا و…)
  • ایجاد تشکل گل‌رز، نرگس و کاکتوس.
  • راه‌اندازی تولید میوه‌های گرمسیری، مانند آناناس در گلخانه‌ها.
  • تشکیل کارگروه توسعه صادرات قارچ خوراکی، همچنین برای تسهیل و تسریع امور گمرکی صادرات قارچ خوراکی، امکان انجام تشریفات گمرکی در مبدأ یا واحد تولید قارچ خوراکی فراهم شد که به تمامی استان‌ها ابلاغ شد.
  • ارزیابی 9 واحد تکثیری گل رز در داخل کشور در راستای طرح نظارت و پایش کیفی تولید گیاهچه، نشاء و اندام‌های تکثیری گل و گیاهان زینتی و رتبه‌بندی آن‌ها.
  • راه‌اندازی بخش تحقیقات قارچ خوراکی کشور و تدوین طرح‌های تحقیقاتی اولویت‌دار به‌منظور اجرایی شدن با مشارکت بخش خصوصی که در همین زمینه اولین قرارداد طرح تحقیقاتی قارچ در دی‌ماه سال‌جاری میان موسسه تحقیقات خاک و آب، مجری مسئول پروژه و واحد پرورش قارچ خوراکی سحر به امضاء رسید.
  • تدوین و ابلاغ دستورالعمل اجرایی و ضوابط فنی تولید قارچ‌های پرورشی خاص (گانودرما و شیتاکه) به تمامی استان‌ها.
  • تدوین و ابلاغ دستورالعمل اجرایی صدور پروانه تأسیس و بهره‌برداری واحدهای تولید اسپان قارچ‌های خوراکی.
  • اطلاع‌رسانی به تولیدکنندگان و بهره‌برداران بخش کشاورزی در خصوص برنامه انتقال کشت بخشی از سبزی و صیفی‌جات فضای باز (خیار و فلفل) به محیط کنترل ‌شده، از طریق ابلاغ برنامه اجرایی به رؤسای سازمان جهاد کشاورزی تمامی استان‌های کشور.
  • درج برچسب هولوگرام جهت پیشگیری از بروز مسمومیت‌های ناشی از قارچ‌های وحشی و مصرف قارچ‌های خوراکی پرورشی.
  • راه‌اندازی رشته تولیدات گلخانه‌ای در مقطع کارشناسی ارشد.
  • ساماندهی میزان واردات اندام‌های تکثیری گل و گیاهان زینتی، کوکوپیت و پیت‌ماس در کشور.
  1. دفتر امور میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری

سطح توسعه باغ‌های میوه گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در سال 1397، برابر با 11 هزار و 594 هکتار است که نسبت به برنامه مصوب توسعه (شش‌هزار و 442 هکتار) از رشد 180 درصدی برخوردار است. سطح اصلاح و نوسازی باغ‌های میوه گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در سال 1397، برابر با 69 هزار و 420 هکتار است که نسبت به برنامه مصوب (24 هزار و 636 هکتار) رشد 282 درصدی نشان می‌دهد.

جدول شماره 1. برنامه سطح توسعه، اصلاح و نوسازی باغ‌های میوه گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در سال 1398 (واحد: هکتار)

ردیف

محصول

برنامه سال 98

سطح توسعه

سطح اصلاح و نوسازی

1

خرما

1300

10000

2

مرکبات

1000

9943

3

انار

1000

3600

4

انجیر

2215

3900

5

کیوی

500

500

6

خرمالو

200

55

7

میوه های گرمسیری

670

1015

جمع کل

6885

29013

  1. تحقق اهداف برنامه در زمینه تولید محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در سال 97:
  • مرکبات: میزان تولید مرکبات پنج‌هزار و 342 هزار تن.
  • انار: میزان تولید انار 918 هزار تن.
  • انجیر: میزان تولید انجیر 105 هزار تن.
  • خرما: میزان تولید خرما یک‌هزار و 275 هزار تن.
  • کیوی: میزان تولید کیوی 362 هزار تن.
  • میوه‌‌های گرمسیری: میزان تولید میوه‌های گرمسیری161 هزار تن.
  • خرمالو: میزان تولید خرمالو 27 هزار تن.
  1. وضعیت صادرات محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در سال 1397:
  • مرکبات: میزان صادرات مرکبات در سال (1397)، 28 هزار تن و به ارزش 16 میلیون دلار.
  • پرتقال: میزان صادرات پرتقال در سال (1397)، 58 هزار تن و به ارزش 30 میلیون دلار.
  • انار: میزان صادرات انار در سال (1397)، 14هزار تن و به ارزش 11 میلیون دلار.
  • انجیر: میزان صادرات انجیر در سال (1397)، 13 هزار تن و به ارزش 33 میلیون دلار.
  • خرما: میزان صادرات خرما در سال (1397)، 306 هزار تن و به ارزش 338 میلیون دلار.
  • کیوی: میزان صادرات کیوی در سال (1397)، 139 هزار تن و به ارزش 96 میلیون دلار.
  • خرمالو: میزان صادرات خرمالو در سال (1397)، 2.5 هزار تن و به ارزش 1.4 میلیون دلار.
  1. وضعیت صادرات  محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در 9 ماهه سال‌جاری:
  • مرکبات: میزان صادرات مرکبات 29.2 هزار تن و به ارزش 21.7 میلیون دلار.
  • پرتقال: میزان صادرات پرتقال 37.7 هزار تن و به ارزش 20 میلیون دلار.
  • انار: میزان صادرات انار 11.6 هزار تن و به ارزش 8.7 میلیون دلار.
  • انجیر: میزان صادرات انجیر 11 هزار تن و به ارزش 39 میلیون دلار.
  • خرما: میزان صادرات خرما 139 هزار تن و به ارزش 123 میلیون دلار.
  • کیوی: میزان صادرات کیوی 91 هزار تن و به ارزش 6.5 میلیون دلار.
  • خرمالو: میزان صادرات خرمالو 2.3 هزار تن و به ارزش 1.7 میلیون دلار.
  1. طرح‌های در دست پیگیری جهت اجرا در زمینه میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری:
  • پیگیری اجرای طرح جامع احیاء و توسعه نخیلات آبادان و خرمشهر.
  • پیگیری اجرای طرح اصلاح و نوسازی باغ‌های استان هرمزگان (طرح شمیل).
  • پیگیری  طرح اصلاح و نوسازی باغات مرکبات و نخیلات کشور.
  • اجرای طرح تولید میوه‌های گرمسیری در گلخانه با اولویت آناناس در استان‌های گیلان، مازندران و مرکزی.
  • تدوین دستورالعمل مدیریت باغ‌های آسیب‌دیده ناشی از سیل.
  • پیگیری طرح جامع مدیریت زوال مرکبات و همکاری در بازنگری دستورالعمل‌های مربوطه.
  • طرح کلان مدیریت اجرایی عملیات به‌باغی محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری براساس آخرین یافته‌های تحقیقاتی.
  • تهیه و اجرای طرح مدیریت تولید پایدار محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در شرایط تنش‌های محیطی همچون خشک‌سالی و… .
  • پیگیری و اجرای اصلاح باغ‌های مرکبات از طریق پیوند اتصالی Inarching به‌صورت پایلوت.
  • پیگیری اجرایی شدن استاندارد برداشت کیوی در زمان مناسب.
  • تهیه و تنظیم استراتژی‌های مرتبط با افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف آب در محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری.
  • بازنگری در استانداردهای محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری.
  • تهیه دستورالعمل‌های مربوط به فیزیولوژی پس از برداشت انجیر تازه، دیم و کیوی.
  • پیگیری اجرای طرح سایبان در باغ‌های انار و روی درختان انجیر دیم به‌صورت تک درخت.
  • همکاری با سازمان حفظ نباتات و موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور در راستای حل مسائل و مشکلات باغ‌ها در زمینه آفات و بیماری‌های گیاهی ازجمله خسارت آفات مهم انار، مگس میوه مدیترانه‌ای، زوال مرکبات، عارضه خشکیدگی خوشه خرما و… .
  • تهیه اطلاعات برآورد و پیش‌بینی میزان تولید میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری در سال 1398-1399.
  • برگزاری چندین مورد دوره‌های آموزشی برای کارشناسان و بهره‌برداران در سال 1398.
  • برگزاری دوره‌های آموزشی تحت وب (وبینار) ویژه کارشناسان مروج پهنه استان‌ها.
  •  بازنگری تعرفه‌های صادراتی و تعرفه‌های مربوط به خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی برای سال 98.
  • بازنگری موارد مربوط به بیمه میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری.
  • برگزاری جلسه هم‌اندیشی به‌منظور ارتقای مکانیزاسیون محصولات تحت‌پوشش دفتر.
  • برگزاری نشست هم‌اندیشی استراتژی‌های تولید میوه‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری.
  • تهیه و تدوین بروشور پرورش میوه‌های گرمسیری در گلخانه.
  • برآورد نیاز به نهاده‌ها ازجمله نهال و کود (عناصر ماکرو و میکرو) در محصولات گرمسیری و نیمه‌گرمسیری به تفکیک استان و محصول در سال 1399.
  • برنامه‌ریزی جهت ساماندهی تولید نهال میوه‌های نیمه‌گرمسیری در استان‌های جنوبی کشور.
  • پیگیری امور مربوط به نهال محصولات تحت پوشش دفتر، (پایه فورنر الکایید 5، نهال کشت‌بافتی خرما و پیگیری تولید نهال گلدانی نخل خرما و سیستم تهیه و توزیع پاجوش و پیگیری طرح احداث باغ مادری محصولات گرمسیری در استان سیستان‌وبلوچستان و…).
  •  پیگیری امور بازرگانی و تنظیم بازار محصولات تحت پوشش دفتر به‌خصوص پرتقال و خرما.
  • پیگیری جهت اخذ ردیف تعرفه جداگانه برای چهار رقم تجاری خرما (برحی، ربی، کلوته و خاصویی) به‌منظور درج در کتاب مقررات صادرات و واردات.
  • پیگیری‌های مرتبط با اجرای طرح زنجیره ارزش‌افزوده خرما، انار لرستان و… .
  • پیگیری اجرای طرح پایلوت جایگزینی متیل بروماید در کشور با همکاری پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری.
  •   اخذ گزارش‌های مربوط به انواع تنش‌ها ازجمله عارضه پژمردگی و خشکیدگی خوشه خرما در سال 1398و انعکاس به دفتر مدیریت بحران.
  • تهیه دستورالعمل برداشت و بسته‌بندی بهداشتی خرمای نرم و ارسال به تمامی استان‌های خرماخیز جهت ارتقای بهداشت و سلامت محصول.
  • تهیه و چاپ کتاب مدیریت ضایعات درختان میوه گرمسیری و نیمه‌گرمسیری (انتشارات تحقیقات و آموزش کشاورزی سال 1398).
  1. طرح گیاهان دارویی
  1. برنامه‌ها و اقدامات انجام شده از تیرماه 1397 تاکنون
  1. حوزه تولید:

سطح گیاهان دارویی کشور در پایان سال 1397 به 206 هزار و 735 هکتار رسید که نسبت به سال 1396 حدود 1/9 درصد و نسبت به سال 1395 در حدود 8/17 درصد رشد داشت. همچنین تا پایان شهریورماه 1398 به‌میزان 14 هزار و 380 هکتار به سطح گیاهان دارویی کشور اضافه شد که نسبت به برنامه توسعه سال 1398 (21 هزار و 171 هکتار) 68 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

جدول شماره 1.  تولید گیاهان دارویی از سال 1395 تاکنون

درصد افزایش نسبت به سال قبل

سطح زیرکشت در پایان سال 1397 (هکتار)

 درصد افزایش نسبت به سال قبل

سطح زیرکشت در پایان سال 1396 (هکتار)

سطح زیرکشت در پایان سال 1395 (هکتار)

گیاه دارویی

5.3

113927

2.6

108099

105269

زعفران

16.7

24139

12.5

20685

18384

گل‌محمدی

11.4

68669

16.9

60560

51799

سایر گیاهان دارویی

9.1

206735

7.9

189344

175452

جمع کل

جدول شماره 2. وضعیت زعفران در سال 1398

پیش‌بینی سطح زیرکشت (هکتار)

پیش‌بینی عملکرد(kg/ha)

پیش بینی میزان تولید سال98/ تن

میزان خرید (کیلوگرم) تا آذرماه

میزان خرید قطعی

(کیلوگرم) تا آذرماه

قیمت متوسط هر کیلوگرم

(میلیون ریال) تا آذرماه

نقدینگی پرداخت شده برای 22تن

(میلیارد ریال) تا آذر ماه

نقدینگی مورد نیاز برای پرداخت مابقی خرید

(میلیارد ریال) تا آذرماه

میزان صادرات هشت‌ماه سال 98/ تن

117197

3.6

421

70974

44000

90

775

5612.66

150

جدول شماره 3. برنامه توسعه‌ای گیاهان دارویی تا سال 1400 (برنامه ششم توسعه)

برنامه ششم توسعه (هکتار)

1396

1397

1398

1399

1400

جمع سطح توسعه

مجموع سطح تا پایان برنامه

سطح

سطح

سطح

سطح

سطح

زعفران

4898

2675

3273

3831

2073

16750

122020

گل‌محمدی

3981

2633

3257

3709

2056

15636

34020

سایر گیاهان دارویی

21727

10553

14741

17105

8778

72904

124704

مجموع توسعه

30606

15861

21271

24645

12907

105290

280744

  • تعیین گیاهان دارویی اولویت‌دار کشور با همکاری موسسات تحقیقاتی کشور، بخش خصوصی و تشکل‌ها.
  • قطب‌بندی گیاهان دارویی کشور و برنامه‌ریزی جهت توسعه گیاهان دارویی براساس مزیت‌های اکولوژیک، اقتصادی و اجتماعی هر منطقه.
  • تدوین زنجیره ارزش مهم‌ترین گیاهان دارویی راهبردی و مزیت‌دار (صادراتی) زعفران، گل‌محمدی، شیرین‌بیان، موسیر، زیره‌ سیاه و زیره سبز.
  • تهیه و تدوین برنامه جامع گیاهان دارویی کشور.
  • تدوین طرح 10 ساله مکانیزاسیون گیاهان دارویی.
  • توسعه مکانیزاسیون در حوزه گیاهان دارویی از طریق حمایت از ساخت دستگاه‌های کاشت و فرآوری زعفران ازجمله سورتر پیاز زعفران (یک دستگاه)، پیازکار (سه دستگاه)، دستگاه برداشت گل (هشت دستگاه)، دستگاه جداسازی کلاله گل زعفران (9 دستگاه) و دستگاه خشک‌کن گل‌زعفران (دو دستگاه) و همچنین دستگاه‌های کشت مکانیزه سیاه دانه و زیره سبز و همکاری نزدیک با مرکز مکانیزاسیون کشاورزی جهت افزایش ضریب مکانیزاسیون در تولید گیاهان دارویی کشور.
  • همکاری در استانداردسازی فرآیند تولید ارگانیک گیاهان دارویی.
  • حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه تولید به‌خصوص شرکت‌های فعال در زمینه تولید نهاده­های رویشی، مکانیزاسیون و تولید رنگ‌های خوراکی.
  • تدوین دستورالعمل‌های کاشت گیاهان دارویی اولویت‌دار در 10 مورد.
  • تدوین سه طرح توسعه کشت گیاهان دارویی در حوزه دریاچه ارومیه، حوزه زاگرس و دشت سیستان و انجام هماهنگی‌های لازم با سازمان­ها و نهادهای ذی‌ربط جهت اجرایی­سازی آن‌ها.
  • برنامه‌ریزی جهت ایجاد بانک اطلاعات جامع گیاهان دارویی با همکاری ستاد توسعه فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی معاونت علمی ریاست جمهوری.
  • اجرایی‌سازی برنامه‌های تأمین اسانس و عصاره مورد نیاز کشور از طریق تولید صنایع داخلی مبتنی‌بر فرآیند تولید و قرارداد در چارچوب همکاری مشترک با وزارت صمت و سازمان غذا و دارو.
  • حمایت از صنایع مرتبط با گیاهان دارویی با رویکرد کشاورزی مبتنی‌بر قرارداد (درمورد شرکت نوین زعفران اجرایی شد).
  • تولید بذر گواهی‌شده زیره سبز و گشنیز برای اولین‌بار در کشور که پس از تأیید سازمان حفظ نباتات در اختیار متقاضیان کشت قرار خواهد گرفت.
  • ایجاد مزارع تولید بذر با گواهی محدود برای گیاهان دارویی زعفران و موسیر.
  • تدوین دستورالعمل شرایط صدور مجوز تولید پیاز زعفران به‌منظور تولید پیاز گواهی‌شده و ابلاغ آن به سراسر کشور.
  • ثبت جهانی زعفران ایران از طریق سیستم‌های مهم کشاورزی جهانی (جی‌اس) در سایت فائو.
  • تهیه دستورالعمل فنی‌ـ اجرایی جابه‌جایی، خرید و فروش پیاز زعفران (مرغوب و گواهی شده).
  • اجرایی‌سازی ایجاد زنجیره ارزش تولید پیاز زعفران با همکاری چندین شرکت از بخش خصوصی.
  • اقدام جهت اجرایی‌سازی تأسیس صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی ملی‌ـ تخصصی زعفران.
  • همکاری در ثبت نشان جغرافیایی زعفران.
  1. حوزه آموزش:
  • برگزاری همایش و دوره ملی آموزشی تولید ارگانیک گیاهان دارویی با حضور مجریان استانی گیاهان دارویی و عموم علاقمندان در آبان‌ماه 1397در مجتمع آموزش عالی امام‌خمینی(ره).
  • برگزاری دوره ملی آموزشی تولید و توسعه بازار گیاهان دارویی برای مجریان استانی با همکاری سازمان بورس کالا، اساتید دانشگاه و فعالان بخش خصوصی در تیرماه 1398 در مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره).
  • برنامه‌ریزی و برگزاری دوره‌های آموزشی استانی (بیش از 100 دوره) برای 30 گیاه دارویی اولویت‌دار کشور.
  • حمایت از ایجاد و آغاز به‌کار نخستین مرکز تخصصی آموزش عالی علمی‌ـ کاربردی زعفران و گیاهان دارویی کشور (سحرخیز).
  • برنامه‌ریزی جهت برگزاری دوره آموزشی کشاورزی بایوداینامیک با همکاری کارشناسان آلمانی.
  • تدوین و انتشار محتوای تخصصی در قالب کتاب، بروشور و… .
  1. حوزه بازار:
  • توسعه صادرات گیاهان دارویی در سال 1397 به‌میزان 564 میلیون دلار که نسبت به صادرات 450 میلیون دلاری سال 1396 بیش از 25 درصد رشد داشته است.
  • میزان صادرات گیاهان دارویی تا پایان آبان‌ماه 1398 بیش از 342 میلیون دلار بوده که از لحاظ وزنی 8.1 میلیون کیلوگرم است. همچنین میزان واردات تا پایان آبان‌ماه 1398 برابر با 181 میلیون دلار بوده است. با توجه به این‌که تنها 150 میلیون دلار از صادرات امسال مربوط به زعفران است، پیش‌بینی می‌شود مجموع صادرات سال 1398 از 600 میلیون دلار فراتر برود.
  • مشارکت در تشکیل بورس آتی زعفران با همکاری سازمان بورس کالای ایران.
  • راه‌اندازی مجدد معاملات زیره سبز در بورس کالا با همکاری شرکت بورس کالای ایران.
  • همکاری با آژانس همکاری‌های  بین‌المللی کشور ژاپن (جایکا) در زمینه توانمندسازی زنان روستایی در مناطق محروم استان گلستان.
  • همکاری با دفتر فائو در ایران درخصوص توسعه کشت زیره سبز و سیاه در مناطق محروم استان لرستان.
  • اعلام 259 کد تعرفه جدید گیاهان دارویی جهت ساماندهی واردات و صادرات گیاهان دارویی و اعمال حداقل 30 کد تعرفه از این فهرست در سال 1397.
  • امضای تفاهم و مقدمات اجرایی‌سازی حمایت از استارتاپ‌های بخش گیاهان دارویی با استفاده از پتانسیل­های سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌آموختگان جهاد دانشگاهی.
  • تلاش جهت توسعه فرهنگ تولید، مصرف گیاهان دارویی و ایجاد مرکز ترویج فرهنگ گیاهان دارویی در شهر تهران با عقد تفاهم‌نامه با شهرداری منطقه 13 تهران.
  • تدوین نقشه راه گیاه دارویی در سال 98 برمبنای کاهش واردات و افزایش صادرات.
  • حمایت از برگزاری چندین نمایشگاه و رویداد ملی و استانی مرتبط با حوزه گیاهان دارویی.
  1. تسهیلات و اخذ حمایت‌های مالی:
  • تسهیلات بند «الف» تبصره 18: از طریق فرآیندهای اجرایی تخصیص وام از طریق سامانه سیتا تاکنون مبلغ 883 هزار و 130 میلیون ریال در قالب 932 فقره طرح به بانک‌های عامل معرفی شده که از این مقدار تاکنون مبلغ 35 هزار و 780 میلیون ریال مربوط به 63 طرح مصوب شده است.
  • تسهیلات مکانیزاسیون: همکاری با مرکز توسعه مکانیزاسیون جهت تخصیص تسهیلات به تجهیزات و ادوات مورد نیاز بخش تولید گیاهان دارویی.
  • حوزه دریاچه ارومیه: عقد قرارداد 30 میلیارد ریالی با ستاد احیای دریاچه ارومیه جهت توسعه گیاهان دارویی کم آب‌بر و مقاوم به شوری.
  • همکاری با سایر نهادهای فعال در حوزه گیاهان دارویی ازجمله معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست‌جمهوری، بنیاد برکت، سازمان دهیاری‌ها و شهرداری‌های کشور و… جهت اخذ حمایت‌های لازم.
  1. ساختار‌سازی:
  • تعیین مجریان استانی و مجریان شهرستانی طرح ملی گیاهان دارویی در سراسر کشور.
  • تشکیل ستادهای استانی گیاهان دارویی کشور به‌عنوان مراکز تصمیم‌گیری و اجرا در سطوح استانی.
  • تشکیل کارگروه‌های ملی زعفران و گل‌محمدی با حضور پر رنگ تمامی ذی‌نفعان.
  • تشکیل اتحادیه ملی تخصصی تعاونی‌های گیاهان دارویی با مشارکت سازمان مرکزی تعاون روستایی.
  • برنامه‌ریزی جهت ایجاد تشکل‌های تخصصی ملی و منطقه‌ای برای گیاهان دارویی گل‌محمدی (ملی)، زیره (ملی)، گشنیز (ملی)، حنا (منطقه‌ای)، وسمه (منطقه‌ای)، گل‌گاو زبان (منطقه‌ای)، آلوئه‌ورا، آویشن (ملی)، چای ترش (منطقه‌ای) و موسیر (ملی).
  • برگزاری منظم جلسات کمیته‌های چهارگانه تخصصی (از نتایج آخرین جلسه شورای‌عالی گیاهان دارویی وزارت جهاد کشاورزی) که برخی دستاوردهای آن به قرار ذیل است:

الف- کمیته نهاده‌های رویشی:

  • شناسایی تولیدکنندگان بذر و نهال گیاهان دارویی در کشور جهت ایجاد هماهنگی در این بخش.
  • بررسی ایجاد صندوق بذر و مواد رویشی قابل تکثیر گیاهان دارویی.
  • تأکید بر تولید بذر و نهال گواهی شده گیاهان دارویی با استفاده از اهرم تشویقی یارانه نهال برای ایجاد مزارع الگویی، باغ­های مادری و مزارع تولید بذر گیاهان دارویی.
  • تدوین دستورالعمل ایجاد باغ مادری پیاز زعفران و نهال گل‌محمدی و ابلاغ به استان­ها با همکاری مؤسسه ثبت و گواهی بذر و نهال با اعطای تسهیلات به متقاضیان.
  • تدوین استاندارد تولید بذر دو گیاه دارویی سیاه‌دانه و رازیانه، به درخواست مجری طرح گیاهان دارویی که برای اولین‌بار در مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال در حال انجام است.

ب- کمیته مکانیزاسیون گیاهان دارویی:

  • شناسایی فعالان حوزه مکانیزاسیون گیاهان دارویی، بررسی کمی و کیفی ماشین­های مختلف ساخته شده در کشور طی بازدیدها و جلسات مکرر و بررسی مشکلات تولید دستگاه­ها با همکاری مرکز توسعه مکانیزاسیون.
  • معرفی سازندگان دستگاه­ها به انجمن سازندگان و تأمین‌کنندگان ماشین‌آلات کشاورزی، جهت تسهیل شرکت در نمایشگاه­ها و جشنواره­های داخلی و خارجی.
  • تشکیل کارگروه مشترک مکانیزاسیون گیاهان دارویی، با هدف توسعه مکانیزاسیون در تولید و فرآوری گیاهان دارویی و کاهش قیمت تمام‌شده محصول.
  • حمایت از ماشین­های اپتیمایز شده «سورت پیاز زعفران» و «جداکننده کلاله زعفران»، با معرفی به مرکز توسعه مکانیزاسیون جهت قراردادن در سایت برای اولین‌بار.
  • بررسی مشکلات ماشین­های ساخت داخل برداشت بابونه، برداشت و شست‌وشو گیاهان دارویی ریشه­ای، جداکننده برگ از ساقه، برداشت گل‌محمدی، برداشت زعفران و انواع آسیاب جهت ارتقای کیفیت.

ج- کمیته بازار و بین‌الملل:

  • بازنگری و اصلاح تقسیم‌بندی گیاهان دارویی در سطح زراعی و مرتع و اقلام مجاز و مشروط گیاهان دارویی.
  • انجام نشست‌های مشترک با گمرک فرودگاه بین‌المللی پیام، جهت ایجاد گمرک پایلوت تخصصی کشاورزی.
  • بررسی ایجاد نمایشگاه دائمی گیاهان دارویی در کشور فرانسه.
  • انجام رایزنی با بخش سوغات ایرانی فرودگاه امام خمینی(ره) با فرودگاه استانبول ترکیه و بررسی شرایط همکاری در قالب تبلیغات و ایجاد نمایشگاه‌های دائمی در سطح فرودگاه آن کشور.
  • ایجاد هماهنگی با ریاست آزمایشگاه‌های کنترل غذا و داروی دانشگاه شهید بهشتی و وزارت بهداشت درباره تشخیص بقایای سموم نمونه‌های گیاهان دارویی صادراتی کشور.

د- کمیته تولید:

  • تلفیق برنامه‌های تولید گیاهان دارویی کشور و ارائه پیش‌نویس برنامه کشت گیاهان دارویی.
  • ارائه اهم مسائل و نیازهای بخش تولید گیاهان دارویی جهت بررسی در کمیته‌های تخصصی.
  • بررسی وضعیت تولید گیاهان دارویی کشور و ارائه راه‌حل‌هایی به‌منظور استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود.
  1. اهم چالش‌های موجود پیش‌روی مجری طرح ملی گیاهان دارویی
  • عدم یکپارچگی و وجود ساختار متمرکز جهت مدیریت گیاهان دارویی کشور و کمبود پشتیبانی از لحاظ نیروی انسانی و تدارکات (لزوم ایجاد یک ساختار متمرکز و پیشنهاد ایجاد سازمان گیاهان دارویی کشور با محوریت وزارت جهاد کشاورزی و ایجاد یک ردیف مستقل اعتباری با توجه به اهمیت موضوع).
  • فراهم نبودن زیرساخت‌های نرم‌افزاری تخصصی جهت ساماندهی تولید و ایجاد ارتباط مستقیم بین تولیدکنندگان و بازار.
  • پایین‌بودن ضریب مکانیزاسیون در تولید و فرآوری گیاهان دارویی (لزوم وارد کردن ماشین‌آلات و تجهیزات روز دنیا به‌منظور مهندسی معکوس).
  • تأمین نهاده‌های تکثیری استاندارد (ضرورت ایجاد و توسعه باغ‌های مادری).
  • تأمین تسهیلات ارزان‌قیمت جهت ایجاد توسعه در تمامی حلقه‌های زنجیره ارزش گیاهان دارویی، اعم از تولید، فرآوری و بازار.
  1. طرح زیتون
  1. برنامه‌های اصلاح و توسعه در افق 1409:
  • توسعه سطح زیرکشت زیتون به 138 هزار و 690 هکتار.
  • افزایش عملکرد باغ‌های زیتون به سه‌هزار و 500 کیلوگرم در هکتار.
  • افزایش تولید روغن به 33 هزار و 660 تن.
  • افزایش تولید میوه به 330 هزار تن.
  • افزایش سرانه مصرف روغن به 409 گرم.

دستاوردها:

  1. وضعیت زیتون در سال 1398:
  • پراکنش زیتون: 26 استان.
  • سطح زیرکشت زیتون: 92 هزار و 730 هکتار.
  • تولید میوه زیتون: 147 هزار و 224 تن.
  •  تولید روغن زیتون: 11 هزار و 648 تن.
  • تولید کنسرو زیتون: 76 هزار و 858 تن.
  • نسبت زیتون کنسروی به روغنی: 53 درصد به 47 درصد.
  • مصرف سرانه روغن زیتون: 193 گرم.
  • مصرف سرانه کنسرو زیتون: یک‌هزار گرم
  • تعداد کارخانجات روغن‌کشی: 43 واحد ثابت و 45 واحد پرتابل و در مجموع 88 واحد.
  • ظرفیت واحدهای روغن‌کشی ثابت: 86 هزار و 208 تن در سال.
  • ظرفیت واحدهای روغن‌کشی پرتابل: پنج‌هزار و 550 تن در سال.
  1. طرح توسعه گلخانه‌های کشور

درجهت توسعه گلخانه‌ها در کشور به‌منظور سازماندهی و پیگیری طرح، با انتخاب مجری اقدامات موثری انجام پذیرفته است و با هدف افزایش تولید در محیط‌های کنترل شده گلخانه‌ای با اقدامات و پیگیری‌های صورت گرفته، سطح توسعه گلخانه‌ها از ابتدای دولت تدبیر و امید از هشت‌هزار و هشت هکتار تا پایان سال 97 به 15 هزار و 200 هکتار رسیده است (معادل دو برابر)، همچنین با تدوین برنامه‌ای در قالب برنامه اقتصاد مقاومتی از سال 1395 تا افق 1404 به‌میزان 48 هزار و 355 هکتار به سطح گلخانه‌های کشور اضافه خواهد شد که طی سال‌های 96 و 97 به‌ترتیب معادل 75 و  96 درصد از اهداف هر سال محقق شده. در این راستا در 9 ماهه اول سال جاری از سه‌هزار و 663 هکتار برنامه مصوب اقتصاد مقاومتی دوهزار و 419 هکتار گلخانه‌های تجاری، کوچک مقیاس و سازه‌های سبک فنی با درصد تحقق 66 درصد در 32 سازمان جهاد کشاورزی کشور احداث شده است.

  1. اهداف کلی طرح توسعه گلخانه:
    1. افزایش تولید با هدف افزایش ضریب امنیت غذایی و سلامت غذا.
    2. مصرف بهینه از آب و ارتقای بهره‌وری و صرفه‌جویی در آب.
    3. افزایش صادرات محصولات جهت مثبت کردن تراز تجاری بخش کشاورزی.
  1. اهم سیاست‌ها طرح توسعه گلخانه:
    1. پرداخت تسهیلات ارزان برای توسعه گلخانه‌ها.
    2. تدوین دستورالعمل‌های نظام گلخانه‌ای و به‌روز رسانی آن در مقاطع مختلف.
    3. تدوین استانداردهای ضروری گلخانه و پوشش گلخانه.
    4. تدوین شیوه‌نامه برای احداث گلخانه.
    5. اصلاح، نوسازی و بازسازی واحدهای فرسوده و غیراقتصادی.
    6. بهبود و افزایش عملکرد محصول در واحد سطح گلخانه.
    7. استفاده از کشت نشایی به‌جای کشت مستقیم بذر.
    8. ایجاد بازارهای جدید داخلی و هماهنگی برای ورود به بازارهای خارجی.
    9. استفاده از ارقام مرغوب تجاری.
    10. تقویت و تکمیل زنجیره ارزش محصولات (بذر و اندام‌های تکثیری).
    11. بررسی، راه‌اندازی و نگهداری بازار فروش، برند‌سازی در بازارهای هدف و تشویق صادرکنندگان.
    12. پیگیری تجهیز و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل و توسعه ظرفیت فرآوری و واحدهای بسته‌بندی.
  1. اهداف کمی طرح:
    1. با توجه به وضعیت گلخانه‌های سنتی و چوبی موجود و مستهلک شدن بخشی از سازه و تجهیزات به‌مرور زمان، برنامه اصلاح و نوسازی گلخانه‌ها پیش‌بینی شده است.
    2. در بحث توسعه تولید در محیط‌های کنترل‌شده (گلخانه، سایبان و…)، با هماهنگی سازمان جهاد کشاورزی استان‌ها و براساس اولویت افزایش تولید و صرفه‌جویی در مصرف آب و هدایت‌ بخشی از کشت‌های سبزی و صیفی از فضای باز به فضای کنترل شده، ایجاد گلخانه‌های تولید بذر، گلخانه تولید نهال، قرنطینه و اسکرین هاوس، سایبان محصولات کشاورزی و باغبانی، واحدهای کوچک مقیاس پیش‌بینی شده است.

با توسعه 7 هزار و 200 هکتار گلخانه در طول 6 سال گذشته:

  • بیش از 70 هزار فرصت شغلی مستقیم و پایدار و معادل دو برابر آن فرصت شغلی غیرمستقیم ایجاد شده است.
  • بیش از 900 میلیون مترمکعب در مصرف آب صرفه‌جویی شده است (در مقایسه با تولید در فضای باز).
  • بیش از دومیلیون تن به ظرفیت تولید محصولات گلخانه‌ای اضافه شده است.
  • بیش از 72 هزار هکتار از اراضی کشاورزی زیرکشت سبزی و صیفی در فضای باز، آزاد شده است که می‌تواند برای کشت محصولات استراتژیک اختصاص یابد.
  1. گروه تغذیه باغ‌ها و کنترل کیفی کودهای کشاورزی
  1. طرح‌های تدوین شده دفتر تغذیه باغ‌ها و محصولات ارگانیک و گواهی‌شده
  1. طرح کلان تغذیه تلفیقی محصولات باغبانی
  2. طرح کلان افزایش تولید ارگانیک محصولات باغبانی در سطح 200 هزار و 500 هکتار قابل‌اجرا در تمامی استان‌های کشور با محوریت محصولات انگور، خرما، زیتون، انجیر، انار، کیوی، پسته، گردو، فندق، عناب، زرشک، بادام، سیب، هلو، آلو، گوجه، شلیل، گل‌محمدی، زعفران و گیاهان دارویی.

در ضمن با تلاش گروه تغذیه محصولات باغبانی، تغذیه محصولات باغبانی در حال نهادینه شدن بوده و مصرف بهینه و تلفیقی کود در این محصولات باغبانی و گلخانه‌ای با روش‌های علمی از طریق هدایت بخش‌های عمومی و خصوصی و دولتی درحال انجام است و در این‌خصوص دستورالعمل‌های لازم نیز تهیه شده و یا در حال تدوین است.

در: اخبار روز

فرسایش سالانه 2 میلیارد تن خاک در کشور

منابع خاک هر کشور، به‌عنوان یکی از نعمت‌های بزرگ خداوند، سرمایه عظیم و میراث بزرگ ملت‌ها هستند که در طول تاریخ، نقش عمده‌ای در ظهور و بروز تمدن‌ها داشته و همچنین نابودی آن‌ها موجب از بین رفتن تمدن‌های بزرگ شده است. انسان مدرن در مسیر سنت‌زدایی و ماشینی شدن در آغاز جنگل‌ها، دشت‌ها و مراتع را به‌بهانه به‌دست‌ آوردن غذا به مزارع تبدیل کرد و اکنون آگاهانه و ناآگاهانه برای حیاتی مرفه و اشرافی زمین‌های کشاورزی را نشانه رفته و خاک را به‌عنوان مایه اصلی حیات در معرض خطر قرار داده‌است.

تا دیروز نبات، گیاه و حیوان از ویرانگری انسان در امان نبود و امروز خاک کشاورزی در معرض نابودی قرار گرفته است، اره‌های برقی، بولدوزرها، سنگ و آهن به‌کار افتاده‌اند و با حذف درختان و گیاهان، دست‌ساخته‌های بتنی و زمخت انسان جای آن‌ها را گرفته‌است.

کارشناسان هشدار می‌دهند در مسیر ویرانگری انسان، این‌بار ذخایر کشاورزی و خاک به‌عنوان گوهر حیات در معرض تهدید و نابودی قرار گرفته‌. انسان امروزی در کنار آلودگی محیط‌زیست با سرازیر کردن انبوهی از زباله، جنگل‌خواری و گسترش دامنه‌شهرها و شهرک‌های ویلایی تا اعماق اراضی کشاورزی، نسل آینده را با مخاطره جدی در تأمین منابع غذایی و حیات پاک مواجه کرده است.

در سطح کشور و استان اردبیل نمونه‌های بی‌شماری از بی‌توجهی به این مهم وجود دارد. سر برآوردن ویلاهای کوچک و بزرگ در قلب اراضی کشاورزی، ایجاد شهرک‌های صنعتی، تبدیل روستاهای کوچک به شهرک‌های بزرگ توریستی، توسعه شهرها و ایجاد شهرک‌های حاشیه‌ای در اراضی کشاورزی ازجمله این نمونه‌ها در منطقه است.

یاور میرزایی، کارشناس امور کشاورزی و مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل، در این‌باره می‌گوید: بین سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۶ یک‌میلیون هکتار از مجموع ۱۷میلیون هکتار از اراضی مستعد کشاورزی در کشور با تغییر کاربری‌های مجاز و غیرمجاز تبدیل به سایر کاربری‌ها شده‌است.

به گفته وی، این میزان در استان اردبیل هشت‌هزار هکتار در مقایسه با ۸۰۰ هزارهکتار زمین‌های کشاورزی موجود است.

او هشدار می‌دهد درصورت بی‌توجهی به تغییر کاربری‌های کشاورزی، در آینده با مشکل تأمین زمین کشاورزی برای تولید محصولات مواجه خواهیم شد و با روند فعلی تغییر کاربری‌ها تا ۱۰۰ سال آینده زمینی برای انجام امور کشاورزی باقی نخواهد ماند.

به گفته مدیر جهاد کشاورزی شهرستان اردبیل، تنها در این شهرستان امسال ۱۵۴ مورد تغییر کاربری غیرمجاز شناسایی و رفع تصرف شده‌است.

ناصر عتباتی، رئیس کل دادگستری استان اردبیل، هم گفت: در نیمه امسال یک‌هزار و ۵۴۴ هکتار از اراضی دولتی و ملی استان اردبیل رفع تصرف شده و در این زمینه ۴۴۶ پرونده تشکیل شده است.

فرسایش خاک؛ آسیبی غیر‌قابل جبران

اقدامات غیرمسئولانه بسیاری از شهروندان و نیز بی‌توجهی مسئولان در سالیان اخیر در حفاظت از محیط‌زیست، جنگل‌ها، مراتع و اراضی کشاورزی، کشور را با خطر جبران‌ناپذیر فرسایش و نابودی خاک مواجه کرده‌است، خطری که می‌تواند در آینده، حیات را در پهنه ایران به مخاطره افکند.

فرسایش خاک به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر حیات نه‌تنها سبب فقیر شدن سطح زمین و متروک شدن مزارع می‌شود؛ بلکه خسارات جبران‌ناپذیر طبیعی و انسانی دیگری را نیز درپی دارد.

اکبر قویدل، رئیس دانشکده کشاورزی و منابع‌طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، در این‌باره گفت: ایران سه‌برابر متوسط جهانی فرسایش خاک داشته و در این زمینه رتبه اول دنیا را دارد.

به گفته وی، براساس بررسی‌های صورت گرفته، در کشور ما هر سال ۱۷ تن خاک در هر هکتار و در مجموع بیش از دومیلیارد تن خاک فرسایش می‌شود.

وی با بیان این‌که حفاظت خاک و آب از اصولی‌ترین پایه‌های توسعه پایدار است، اظهارداشت: فرسایش خاک به‌طور میانگین هر سال ۵۶ میلیارد دلار به اقتصاد کشور آسیب می‌رساند.

در این میان، میزان فرسایش و نابودی خاک در استان اردبیل ۱۴ تن در هر هکتار برآورد شده که این میزان بیش‌تر از میانگین کشوری بوده و دلیل آن نیز به اعتقاد کارشناسان عواملی، چون تخریب مراتع، از بین رفتن پوشش گیاهی مراتع ییلاقی، آسیب جنگل، سیل، تندباد و طوفان بوده است.

تضعیف پوشش گیاهی مهم‌ترین عاملی است که مسئولان و کارشناسان آن را در سرعت‌یافتن فرسایش خاک استان دخیل می‌دانند.

انواع زباله‌ها با تولید و نشت مواد سمی در داخل رگه‌های زمین نیز عامل دیگر تخریب و آلودگی خاک در استان اردبیل به‌شمار می‌رود که میزان آن نه‌تنها در سال‌های اخیر کاهش‌نیافته، بلکه درحال پیش‌روی در زمین‌های زراعی از طریق رواج کشت زیر نایلونی است.

ضرورت اقدام پیشگیرانه و حفاظتی

کارشناسان معتقدند برای مقابله با معضل حذف تدریجی اراضی کشاورزی در کنار فرهنگ‌سازی برای مردم می‌بایست بیش ارگان‌ها و مسئولان حساس باشند و با تدوین قوانین و تشدید اقدامات کنترلی با آن مقابله کنند.

بازنگری در طرح‌های شهرسازی و مقابله با توسعه بی‌رویه شهرک‌سازی، حراست از بافت روستایی، جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها، ایجاد شهرک‌های اقماری و حاشیه‌ای، اجرای طرح‌های آبخیزداری، حفظ اراضی ملی، قوانین سفت و سخت در تغییر کاربری‌های کشاورزی، جلوگیری از تبدیل مناطق تحت حفاظت محیط‌زیست به کاربری‌های صنعتی و گردشگری و فرهنگ‌سازی در بین عامه مردم توسط رسانه‌ها ازجمله اقدامات ضروری در حفظ و حراست از منابع‌طبیعی و اراضی کشاورزی است.

ناصر عتباتی، رئیس کل دادگستری استان اردبیل، گفت: همه مردم باید در بحث حفاظت و صیانت از اموال عمومی چه در امور اراضی و چه در منابع‌طبیعی، جنگل‌ها و محیط‌زیست جدی باشند. اگر دیدگاه مردم و مسئولان درباره حفاظت از عرصه‌های طبیعی اصلاح نشود، باز هم شاهد تخریب و تصرف اراضی ملی خواهیم بود.

وی افزود: شعبه‌های خاصی برای رسیدگی به پرونده‌های تخریب مراتع و اراضی ملی تشکیل شده و به‌موقع رسیدگی لازم به تخلفات صورت می‌گیرد؛ اما خود مردم نباید اجازه فرصت‌طلبی را به هیچ‌یک از سودجویان بدهند و هرگونه تخلف را در سریع‌ترین زمان ممکن به مراجع ذی‌صلاح گزارش کنند.

شهامت هدایت، مدیرکل منابع‌طبیعی و آبخیزداری استان اردبیل، هم با اشاره به این‌که برای حفاظت از منابع‌طبیعی مشارکت مردم و نهادهای مربوطه الزامی است، گفت: در سال‌های اخیر جلوی تخریب مراتع و جنگل‌های استان گرفته شده و انتظار می‌رود مردم مشارکت بیش‌تری در حفظ منابع‌طبیعی داشته باشند.

یوسف خدادادی، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان اردبیل نیز با اشاره به تخریب جنگل‌ها، مراتع و محیط‌زیست و نیز کمبود منابع آب کشور گفت: در کشور ما نگاه پیشگیرانه بسیار ضعیف است. قانون تکلیف همه را در این زمینه مشخص کرده؛ اما عده‌ای بی‌تفاوت به این موضوع عملکرد خوبی نداشته‌اند.

وی به ضرورت تصویب قوانین متقن در برخورد با متخلفان در حوزه تخریب مراتع، جنگل‌ها، منابع آب، محیط‌زیست و تغییر کاربری‌ها اشاره کرد و افزود: قبل از این‌که این مسائل به یک بحران جدی تبدیل شود، باید کاری کرد.

سعید شهند، رئیس سازمان حفاظت از محیط‌زیست استان اردبیل، نیز گفت: نتایج فرسایش خاک در مدت زمان طولانی آشکار می‌شود و متأسفانه سالانه در کشور بیش از دومیلیارد تن فرسایش خاک وجود دارد که معادل بر ۵۶ میلیون دلار است و فرسایش خاک ایران در رتبه اول جهان و سه‌برابر میانگین جهانی است.

وی با اشاره به تصویب قانون حفاظت از خاک افزود: در خردادماه سال جاری با پیگیری‌ دستگاه‌های مربوطه قانون حفاظت از خاک در ۲۶ ماده و ۴ تبصره تصویب و توسط رئیس‌جمهور به دستگاه‌های اجرایی کل کشور ابلاغ شد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل هم گفت: جلوگیری از فرسایش خاک و حفاظت از آن از اولویت‌های کاری این سازمان بوده و برنامه‌های اساسی در این زمینه درحال تهیه و اجراست.

به گفته وی، استفاده از ادوات و ماشین‌آلات کشاورزی، استفاده از کودهای دامی، ازجمله اقدامات این سازمان بوده؛ ضمن این‌که در زمینه تغییر کاربری نیز تلاش می‌شود تا جلوی هرگونه اقدام در تبدیل اراضی کشاورزی به اراضی مسکونی گرفته شود.

در: اخبار روز

92 درصد منابع آبی صرف کشاورزی می‌شود

روزگار ناخوش سیب‌زمینی با افزایش قیمت آن اوضاع وخیمی را در اردبیل رقم زده؛ به‌طوری‌که این شهر به‌عنوان یکی از مراکز اصلی تولید این محصول بازار متلاطمی را تجربه می‌کند.

درحالی‌که بسیاری از تولیدکنندگان سیب‌زمینی در دشت اردبیل از کمبود منابع آب و نرسیدن این منبع ارزشمند به مزارع، دادشان به آسمان بلند شده، برداشت سیب‌زمینی آن هم به‌شکل زودهنگام در برخی از مناطق استان اردبیل وضعیت متفاوتی را در پایتخت سیب‌زمینی ایران رقم زده است.

یکی از کشاورزان با بیان این‌که مظلوم‌ترین قشر در عرصه تولید، زارعان و کشاورزان هستند که به بقیه یارانه‌ می‌دهند، اظهار کرد: زمانی‌که قیمت سیب‌زمینی بالا می‌رود داد همه بلند می‌شود، درحالی‌که سال‌های سال بود که ما سیب‌زمینی را به نرخ پفک‌نمکی می‌فروختیم، اما صدای هیچ‌کس بلند نمی‌شد.

مهرور دیجوجین خاطرنشان کرد: کلزایی که امروز جهاد کشاورزی کاشت آن را تبلیغ می‌کند، بیش‌تر از سیب‌زمینی آب‌بری دارد، ولی معلوم نیست به چه دلیلی به‌جای سیب‌زمینی به‌عنوان محصول استراتژیک تبلیغ کاشت آن می‌شود؟

وی با اشاره به این‌که اکثر کشاورزان، بدهکار بانک کشاورزی یا توزیع‌کنندگان بذر و سموم هستند، تصریح کرد: اگر درهمین دشت اردبیل طی چند روز آینده آبی به مزارع سیب‌زمینی نرسد، همه محصول از بین خواهد رفت و آن وقت است که باید سیب‌زمینی را 15 تا 20 هزار تومان خرید.

دیجوجین گفت: عده‌ای نمی‌خواهند مشکلات کشاورزان را باور کنند و باید به‌صراحت گفت کشاورزان مظلوم‌ترین قشر در جامعه هستند که هیچ حمایت‌کننده‌ای ندارند.

یکی دیگر از زارعان گرجانی اظهار کرد: چه ضرورتی دارد در کنار پرداخت آب‌بها بخواهند از ما حق مشارکت نیز بگیرند، درحالی‌که وضعیت کشت و زرع ما اصلاً مناسب نبوده و شرکت آب منطقه‌ای سعی دارد به‌زور هم که شده خواسته‌های خود را اعمال کند.

نقی‌پور ادامه داد: زمانی‌که ما با مدیریت آب اردبیل قرارداد بستیم، به ما وعده تأمین آب چهار تا پنج نوبتی را تا مردادماه داده بودند؛ اما به یکباره اعلام کردند که در اوج عمل‌آوری محصول آبی نمی‌دهند که این خود بزرگ‌ترین فاجعه را در دشت اردبیل و در تولید سیب‌زمینی رقم خواهد زد. وی بیان کرد: همه کشاورزان خواستار تأمین یک نوبت آب هستند که فرماندار اردبیل و مسئولان امر قول دادند تا حداقل یک نوبت آب را به مزارع دشت اردبیل برسانند تا مشکلی از این بابت متوجه کشاورزان نشود.

یکی دیگر از زارعان دشت اردبیل به راه‌اندازی سیستم‌های نوین آبیاری در برخی از مناطق اشاره و اظهار کرد: مشکلی که در این زمینه وجود دارد عدم نگهداری تأسیسات است که به‌معنای واقعی خسارات جبران‌ناپذیری را به کشاورزان تحمیل کرده است.

ابراهیم قربان‌پور خاطرنشان کرد: به‌دلیل ممنوعیت برداشت در دشت اردبیل نمی‌توانیم از آب‌ چاه‌ها استفاده کنیم، درحالی‌که در برخی از مناطق نظیر نیاز به‌دلیل موجود بودن این شرایط برداشت زودهنگام سیب‌زمینی شروع شده و کشاورزان سعی می‌کنند این برداشت را به‌منظور وضعیت بازار انجام دهند.

کشاورزان در پرداخت بهای آب مصرفی قصور می‌کنند

اما یکی از مسئولان شرکت آب منطقه‌ای اردبیل نیز با اشاره به محدودیت توزیع آب از سد یامچی به مزارع دشت اردبیل اظهار کرد: به‌دلیل وضعیت جوی و شرایط اقلیمی امسال اولویت توزیع را به شرب اختصاص دادیم و به‌معنای واقعی نمی‌توانیم آبی را از این پس در اختیار کشاورزان دشت اردبیل قرار دهیم.

عیسی‌لو بیان کرد: از کشاورزان خواسته‌ایم تا در کنار توجه به تغییر الگوهای کشت، زراعت خود را از بهاره به پاییز تغییر دهند؛ چراکه ما به‌مرحله‌ای از ذخایر آبی رسیده‌ایم که امکان توزیع این منابع در بخش کشاورزی وجود ندارد.

وی گفت: درحال‌حاضر باید ذخیره 24 میلیون مترمکعبی آب را در پشت سد یامچی در دو ماه باقیمانده از فصل زراعی با اولویت شرب تخصیص دهیم و در این شرایط سخت نمی‌توان بیش از این به‌سمت تأمین منابع آب در بخش کشاورزی رفت.

اجازه نمی‌دهیم کشاورزان در تولید سیب‌زمینی‌ متضرر شوند

فرماندار اردبیل گفت: با تأمین یک‌نوبت آب برای مزارع سیب‌زمینی در روزهای آینده اجازه نخواهیم داد تا تولیدکنندگان این محصول استراتژیک متضرر شوند.

جواد زنجانی در جلسه شورای حفاظت منابع آب اردبیل اظهار کرد: با توجه به وضعیتی که در حوزه ذخیره منابع آب در پشت‌سدها داریم و اولویت تأمین آب شرب، با همکاری مسئولان استانی و شهرستانی و کمک مدیریت امور آب و همراهی کشاورزان یک نوبت آب به مزارع سیب‌زمینی تا چند روز آینده اختصاص می‌یابد.

وی خاطرنشان کرد: باید از سال زراعی آینده و با سیاستی که جهادکشاورزی و شرکت آب منطقه‌ای اعمال خواهند کرد کشاورزان کشت و زرع خود را متناسب با منابع کم‌آب انجام دهند تا در زمان گل‌دهی و عمل‌آوری محصول با مشکلی روبه‌رو نشوند.

فرماندار اردبیل ادامه داد: وضعیت اقتصادی بازار و نیاز مردم ایجاب می‌کند تا ما جلوی خسارت کشاورزان را با تأمین آب بگیریم؛ ولی همچنان انتظار داریم مصرف بهینه آب در بخش‌های کشاورزی، شرب و صنعت اتفاق بیفتد. ضرورت دارد در یک اقدام عقلانی و منطقی به‌سمت رعایت الگوهای کشت صحیح و مصرف درست آب در بخش شرب حرکت کنیم و نیازی نیست برای خوشایند کسی حر‌ف‌های تزئینی و نمایشی بزنیم یا بخواهیم واقعیت‌ها را انکار کنیم.

فرماندار اردبیل از کار کشاورزی به‌عنوان یک کار اثربخش و حلال در کسب رزق و روزی پاک الهی یاد کرد و گفت: کم‌تر از هفت تا هشت درصد مصرف آب اردبیل در حوزه شرب و صنعت است و بیش از 92 درصد منابع آب در دشت اردبیل صرف کشت و زرع می‌شود که باید با یک صرفه‌جویی منطقی و مدیریت منابع آب به‌سمتی حرکت کنیم تا دچار بحران نشویم.

زنجانی به انبوه تولید هندوانه به‌عنوان آب مجازی اشاره و تصریح کرد: چه نیازی است که ما 200 لیتر در تولید هندوانه آب مصرف کنیم و در نهایت با برداشت محصول بخواهیم آن را 300 تومان بفروشیم؛ درحالی‌که این ظلم بزرگی است که باید مسئولان امر جلوی کشت بی‌رویه این محصول آب‌بر را بگیرند.

وی به وضعیت نامطلوب سفره‌های زیرزمینی نیز اشاره و اظهار کرد: سالانه 80 میلیون مترمکعب آب در پشت سد یامچی ذخیره می‌شود که 39 میلیون مترمکعب آن صرف شرب و مابقی در بخش کشاورزی و صنعت مصرف می‌شود که ضرورت دارد در مناطق روستایی از منابع آب جاری نیز به بهترین شکل استفاده شود.

رئیس شورای اداری شهرستان اردبیل گفت: در مرکز استان ما باید آب 600 هزار نفر، 300 واحد صنعتی و ده‌ها کشاورز سیب‌زمینی‌کار را تأمین کنیم، درحالی‌که تخصیص آب در مرکز استان پایین است و سال‌هاست صحبت انتقال آب از حوزه‌های مختلف مطرح شده اما به نتیجه نرسیده است.

زنجانی به انتقال آب از قزل‌اوزن و احداث سد پیرتقی به‌عنوان یک برنامه بلندمدت اشاره و خاطرنشان کرد: این انتقال سال‌ها طول می‌کشد و بهتر است ما نقد را به نسیه نفروشیم.

نرخ خرید تضمینی سیب‌زمینی اعلام نشده است

رئیس سازمان جهادکشاورزی استان اردبیل سطح زیرکشت سیب‌زمینی را همچون سال‌های گذشته وسیع و گسترده اعلام کرد و گفت: پیش‌بینی می‌کنیم 750 هزار تن برداشت محصول را از مزارع سیب‌زمینی در اواسط شهریورماه در اردبیل شاهد باشیم.

خلیل نیکشاد اظهار کرد: درحال‌حاضر مزارع سیب‌زمینی استان از شادابی، سرحالی و سلامت نسبی برخوردار است و از نظر گل‌دهی و غده‌زایی همه مزارع وضعیت خوبی را تجربه می‌کنند و با یک نوبت آبیاری این وضعیت به شرایط مطلوب‌تری نیز خواهد رسید.

وی تصریح کرد: سیب‌زمینی کشت شده در این استان پاییزه است و قطعاً ورود آن به تنظیم بازار و تعدیل قیمت‌ها کمک خواهد کرد؛ به‌طوری‌که از انبارمانی و کیفیت مناسب نیز برخوردار است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل ادامه داد: هرچند برداشت سیب‌زمینی به‌صورت محدود از اوایل مردادماه آغاز شده؛ اما عمده سیب‌زمینی دشت اردبیل از نیمه دوم شهریور برداشت شده و وارد بازار خواهد شد.

نیکشاد در مورد نرخ‌گذاری این محصول نیز بیان کرد: قیمت تضمینی سیب‌زمینی هنوز اعلام نشده؛ ولی به نظر می‌رسد عرضه و تقاضا قیمت بازار را تعیین خواهد کرد.

وی درمورد صادرات این محصول و تصمیم‌گیری ملی در این زمینه اظهار کرد: وزارتخانه با هماهنگی ستاد تنظیم بازار در این زمینه تصمیم‌گیری خواهد کرد تا در صورت اعلام، مازاد تولید و مصرف صادر شود.

رئیس سازمان جهادکشاورزی استان اردبیل اضافه کرد: مصرف استان اعم از خوراکی و صنایع تبدیلی 180هزار تن است و ما 500هزار تن مازاد تولید داریم که با اولویت تأمین نیاز داخلی و درصورت صلاح‌دید مسئولان امکان صادرات آن نیز فراهم می‌آید.

نیکشاد به کیفیت بالای سیب‌زمینی دشت اردبیل اشاره و خاطرنشان کرد: بدون تعصب باید گفت کیفیت سیب‌زمینی اردبیل در سطح فراملی است و دارای گوشت زرد و ماده خشک بالاست که در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد که این کیفیت بالا به‌دلیل اقلیم و آب و هوا و همچنین سلامت خاک است که سبب شده عوامل خسارت‌زا کاهش یابد.

وی ادامه داد: سیب‌زمینی تولید شده در دشت اردبیل از نظر کیفیت ممتاز و یک‌سر و گردن از تولیدات سایر استان‌ها بالاتر است و مشتریان بی‌شماری نیز دارد.

رئیس سازمان جهادکشاورزی استان اردبیل به کشت پاییزه این محصول نیز اشاره کرد و گفت: ما به‌صورت محدود و در شش‌هزار هکتار کشت پاییزه سیب‌زمینی را در کنار کاشت نشایی چغندر و ذرت انجام دادیم و در این چهارسال نتایجی به‌دست آمده که می‌توانیم از آن در راستای تغییر کشت سیب‌زمینی نیز به‌صورت محدود در دشت اردبیل استفاده کنیم.

    آدرس دفتر مرکزی:

    تهران-بزرگراه اشرفی اصفهانی-بالاتر از مرزداران-گلستان26-پلاک4-ساختمان آلپ-واحد501

    تلفن:

    44034900-021 و 14-44006913-021

    ایمیل:

    info@shimikord.com

    سبد خرید