شیمی کرد آکادمی

راهنمای شناسایی و مدیریت کمبود مواد غذایی در برنج

۲۷ خرداد

۱۴۰۵/۰۳/۲۶

راهنمای شناسایی و مدیریت کمبود مواد غذایی در برنج

مقدمه

برنج یکی از مهمترین محصولات غذایی جهان است و به دلیل رشد در شرایط غرقابی، رفتار تغذیه‌ای آن با بسیاری از غلات تفاوت دارد. در خاک‌های غرقابی، تغییرات شیمیایی و بیولوژیکی خاک می‌تواند جذب عناصر غذایی را افزایش یا کاهش دهد. بنابراین شناخت علایم کمبود عناصر غذایی در برنج، برای دستیابی به عملکرد بالا و کیفیت مناسب دانه ضروری است. در برنج، علاوه بر تغذیه، مدیریت صحیح آب نیز نقش بسیار مهمی در جذب عناصر غذایی دارد. در ادامه به بررسی علائم و شرایط بروز کمبود برخی از عناصر غذایی ضروری در گیاه برنج با هدف شناسایی و مدیریت آنها پرداخته می‌شود.

کمبود نیتروژن

علائم:

گیاهان دارای کمبود، کوتاه و ضعیف دیده می‌شوند. تعدادپنجه‌های گیاه غالبا به شدت کاهش می‌یابند و اغلب عملکرد دانه کم می‌شود.

نیتروژن در گیاهان متحرک است و در شرایط کمبود آن در خاک، به آسانی از برگ‌های پیر به برگ‌های جوان حرکت می‌کند.

علایم کمبود ابتدا در برگ‌های مسن دیده می‌شوند.

برگ‌های آسیب دیده ابتدا کوچک شده و سپس به رنگ سبز روشن دیده می‌شوند.

برگ‌های زرد دچار کلروز به رنگ قهوه‌ای روشن و در نهایت به صورت خشک و نکروزه دیده می‌شوند.

در گیاهان بالغ، برگ‌های جوان‌تر به رنگ سبز روشن، برگ‌های میانی به رنگ زرد و برگ‌های مسن به رنگ زرد لیمویی و قهوه‌ای روشن ممکن است به صورت همزمان دیده می‌شوند .

مراحل نموی:

مرحله اول- در کمبود ملایم، همه گیاه به صورت یکسان به رنگ سبز روشن دیده می‌شود.

مرحله دوم- اگر کمبود شدیدتر شود، کلروز زرد کم رنگ در نوک برگ‌های مسن دیده می‌شود و به صورت وسیع و یکنواخت به سمت قاعده گسترش می‌یابد.

مرحله سوم- به عنوان علائم پیشرفت می‌کنند، همه برگ‌ها قهوه‌ای کم رنگ می‌شوند، سپس خشک شده و از بین می‌رود.

مرحله چهارم- در نهایت، برگ‌های از بین رفته آویزان شده و یک پوشش متراکم از برگ‌های خشک در نزدیکی قاعده گیاه تشکیل می‌دهند.

َشرایط مناسب برای بروز کمبود نیتروژن

  • خاک‌های دارای مواد آلی پایین.
  • خاک‌های شنی دارای بافت سبک که به وسیله بارندگی یا آبیاری بیش از اندازه آبشویی می‌شوند.
  • خاک‌هایی که بر اثر کشت مداوم، حاصلخیزی خود را از دست داده‌اند.
  • شرایط غرقابی.

مدیریت تلفیقی تغذیه

  • آزمون خاک قبل از کاشت به منظور اندازه‌گیری میزان نیتروژن در دسترس گیاه.
  • کود ازته پایه بر اساس آزمون خاک به سه صورت:

الف- کودهای ارگانیک

ب- کودهای ازته

ج- کودهای زیستی

    • کود سرک ازته به صورت اوره در دو نوبت.
    • تلفیق لگومینوزها در تناوب.

کمبود فسفر

علائم:

  • گیاهان دارای کمبود، به صورت سبز تیره، کوچک با برگ‌های باریک و عمودی دیده می‌شوند و تعداد پتجه‌ها کاهش می‌یابد. تعداد خوشه‌ها و تعداد دانه‌ها در خوشه به شدت کاهش می‌یابند و پتانسیل عملکرد محدود می‌شود.
  • حتی در شرایط کمبود ملایم، ساقه‌ها نازک و دوکی شکل شده و رشد گیاه کاهش یافته و رسیدگی محصول به تاخیر می‌افتد.
  • فسفر در گیاهان متحرک است و در شرایط کمبود ذخیره آن در خاک، به راحتی از برگ‌های پیر به برگ‌های جوان منتقل می‌شود.
  • ابتدا علائم کمبود در برگ‌های مسن دیده می‌شود، در حالیکه برگ‌های جوان سالم باقی می‌مانند و تحت تاثیر قرار نمی‌گیرند.
  • برگ‌های مسن قهوه‌ای شده و سرانجام از بین می‌روند.
  • در برخی واریته‌ها، برگ‌های پایینی ممکن است رنگ قرمز و بنفش را نشان دهند.

مراحل نموی:

مرحله اول- در مراحل اولیه گیاهان کوچک، لاغر و برگ‌ها عمودی می‌شوند. رنگ بنفش ممکن است ابتدا در نوک برگ ظاهر شود و سپس به صورت یکنواخت و وسیع به سمت قاعده آن گسترش یابد.

مرحله دوم- اگر کمبود شدیدتر شود، همه برگ‌ها به صورت قهوه‌ای تیره درمی‌آیند و در نهایت از بین می‌روند.

شرایط مناسب برای بروز کمبود فسفر

  • خاک‌های با بافت درشت که دارای مواد آلی کم و ذخایر فسفر کم می‌باشند.
  • خاک‌های شور، سدیمی و آهکی.
  • خاک‌هایی که بر اثر کشت مداوم، حاصلخیزی خود را از دست داده‌اند.
  • خاک‌های اسیدی و بسیار هوازده (خاک‌های با حاصلخیزی خیلی کم).
  • خاک‌های فرسایش یافته که در آنها لایه سطحی خاک از بین رفته و خاک‌های پست و تخریب شده اراضی کم ارتفاع.

مدیریت تلفیقی تغذیه

  • آزمون خاک قبل از کاشت به منظور اندازه‌گیری میزان فسفر قابل دسترس گیاه.
  • کاربرد کود فسفر پایه بر اساس آزمون خاک به صورت:

الف- کودهای ارگانیک

ب- کودهای فسفره

  • در مزارع در حال رشد، کاربرد کود فسفره محلول مانند آمونیوم فسفات همراه با آب آبیاری.

َکمبود پتاسیم

علائم:

  • برنج اغلب علائم شدید گرسنگی پنهان نسبت به کمبود پتاسیم دارد. علائم ظاهری کمبود اغلب تنها در شرایط کمبود شدید و بیشتر اوقات در مراحل انتهایی رشد ظاهر می‌شوند.
  • واریته‌های برنج هیبرید نسبت به واریته‌های اینبرد جدید به کمبود پتاسیم حساس‌تر هستند.
  • پتاسیم به راحتی از برگ‌های پیر به برگ‌های جوان منتقل می‌شود؛ بنابراین علائم کمبود ابتدا در برگ‌های مسن‌تر ظاهر می‌شوند.
  • نکروز حاشیه‌ای به رنگ قهوه‌ای مایل به زرد در نوک برگ‌ها نیز شروع می‌شود و به سمت حاشیه‌های پایین و قاعده پیشرفت می‌کند .
  • لکه‌های قهوه‌ای زنگاری روی برگ‌های پیر و برنزه شدن برگ‌ها نیز از دیگر نشانه‌های کمبود پتاسیم هستند.

مراحل نموی:

مرحله اول- کمبود ملایم پتاسیم باعث کاهش رشد، برگ‌های کوچک‌تر، ساقه‌های باریک‌تر، پنجه‌های کمتر و شاخ و برگ پژمرده با رنگ سبز تیره می‌شود.

مرحله دوم- زمانیکه کمبود ادامه داشته باشد و شدید بشود، حاشیه‌های قهوه‌ای مایل به زرد تا نارنجی کم رنگ و متعاقبا نکروزه شدن اتفاق می‌افتد، که در برگ‌های مسن‌تر و نوک آنها شروع گردد.

مرحله سوم- نکروزه شدن حاشیه‌ای برگ به طرف پایین و قاعده برگ حرکت می‌کند، در حالیکه رگبرگ میانی و بافت‌های مجاور آن سبز باقی می‌مانند.

مرحله چهارم- سرانجام برگ‌های تاثیر گرفته از بین می‌روند.

شرایط مناسب برای بروز کمبود پتاسیم

  • خاک‌های تشکیل شده از مواد مادری با میزان پتاسیم کم.
  • خاک‌های دارای مواد آلی کم.
  • خاک‌های با نسبت سدیم به پتاسیم (Na/K)، منیزیم به پتاسیم (Mg/K) یا کلسیم به پتاسیم (Ca/K).
  • مصرف بیش از حد کودهای ازته، فسفره و کاربرد ناکافی کودهای پتاسیمی.
  • در مراحل اولیه رشد در برنج کشت مستقیم.
  • خاک‌های اسیدی با میزان هوازدگی بالا.
  • خاک‌های با زهکشی ضعیف، جاییکه جذب پتاسیم به وسیله سولفید هیدروژن (H۲S) ، اسیدهای آلی و غلظت‌های بیش از حد آهن دو ظرفیتی Fe۲+ مختل شده است.
  • ارقام هیبرید برنج حساس.

مدیریت تلفیقی تغذیه

  • آزمون خاک قبل از کاشت به منظور برآورد میزان پتاسیم قابل دسترس گیاه.
  • اضافه کردن کودهای آلی قبل از کشت.
  • کاربرد کلرید پتاسیم، سولفات پتاسیم، نیترات پتاسیم و کودهای ترکیبی به خاک در زمان کشت طبق توصیه‌های آزمون خاک.
  • پتاسیم می‌تواند به منظور کارایی استفاده بهتر در ۳-۲ نوبت استفاده شود. برای مثال قسمت اول در زمان کاشت، قسمت دوم در زمان تمایز خوشه (شروع خوشه‌دهی یعنی ۵۰-۴۰ روز بعد از انتقال نشا) و قسمت سوم در ابتدای گلدهی (۷۰-۶۰ روز بعد از انتقال نشا).
  • در مزارع در حال رشد، کودهای پتاسه را می‌توان به صورت محلول با آب آبیاری استفاده کرد. محلول‌پاشی برگی معمولا توصیه نمی‌شود، بجز در صورت استفاده از کودهای با درصد پتاسیم بالا و کیفیت بسیار بالا.

کمبود گوگرد

علائم:

  • گیاهان دارای کمبود، کوتاه و ضعیف به نظر رسیده و رشد نامطلوبی دارند، خوشه‌های کوچک تولید می‌کنند و دیررس می‌شوند.
  • در گیاهچه‌ها، زردی عمومی در همه گیاه ظاهر شده و به طور عمومی با کمبود نیتروژن اشتباه گرفته می‌شود.
  • گوگرد در گیاهان غیر متحرک است و در شرایط کمبود آن در خاک به آسانی از برگ‌های مسن به برگ‌های جوان منتقل نمی‌شود.
  • علائم کمبود ابتدا در برگ‌های جوان دیده می‌شوند و در آنها شدیدتر است. برگ‌های جوان حالت کدر پیدا کرده، یا به رنگ زرد روشن در‌می‌آیند، در حالیکه برگ‌های مسن معمولا سبز باقی می‌مانند.
  • الگوی زرد شدن کل برگ یکسان است، هم رگبرگ‌ها و هم بافت بین رگبرگ‌ها را به طور یکسان پوشش می‌دهد.

مراحل نموی:

مرحله اول- در کمبود ملایم، همه برگ‌های گیاه به رنگ سبز روشن درآمده، در حالیکه برگ‌های مسن‌تر تیره‌تر به نظر می‌رسند.

مرحله دوم- اگر کمبود شدیدتر شود، برگ‌های جوان به رنگ زرد کم رنگ دیده می‌شوند.

مرحله سوم- در مراحل دیرتر، برگ‌های جوان‌تر دارای رنگ زرد کم رنگ، به رنگ سفید بدون نکروز تغییر می‌کنند.

شرایط مناسب بروز کمبود گوگرد:

  • خاک‌های دارای مواد آلی کم.
  • خاک‌های شنی با بافت سبک که با بارندگی سنگین و آبیاری بیش از حد آبشویی شده‌اند.
  • خاک‌های ضعیف شده به وسیله کشت فشرده.
  • خاک‌های تشکیل شده از مواد مادری که به طور ارثی محتوای گوگرد کمی دارند.

مدیریت تلفیقی تغذیه

  • آزمون خاک قبل از کاشت به منظور برآورد میزان گوگرد قابل دسترس گیاه.
  • کاربرد ترکیبات گوگرد و گچ در خاک سطحی قبل از کاشت بر اساس توصیه آزمون خاک.
  • در گیاهان در حال رشد دارای کمبود، کاربرد کودهای گوگرد محلول مانند سولفات آمونیوم (NH۴)۲SO۴، سولفات منیزیم MgSO۴ یا سولفات پتاسیم K۲SO۴ با آب آبیاری.

کمبود آهن

علائم:

  • کمبود آهن یک مشکل عمده در مزارع برنج کشت شده در شرایط خشکه‌کاری است. قابلیت دسترسی آهن بعد از غرقابی افزایش می‌یابد.
  • به دلیل اینکه آهن از برگ‌های مسن به برگ‌های جوان منتقل نمی‌شود، علائم آن ابتدا در برگ‌های جوان دیده می‌شود و خسارت در این برگ‌ها بیشتر است.
  • علائم کمبود به صورت کلروز بین رگبرگی در برگ‌های در حال ظهور دیده می‌شود.
  • در شرایط کمبود شدید آهن، برگ‌های تازه ظاهر شده دچار کلروز می‌شوند.

مراحل نموی:

مرحله اول- در کمبودهای خفیف، برگ‌های فوقانی گیاه به طور موقت دچار کلروز بین رگبرگی شده و رگبرگ‌ها سبز باقی می‌مانند و گیاه با گذشت زمان قابلیت بازیابی و بازگشت به ظاهر طبیعی را دارد.

مرحله دوم- اگر کمبود ادامه داشته باشد و شدیدتر شود، بافت‌های بین رگبرگی برگ‌های آسیب دیده به رنگ زرد کم رنگ مشخص درمی‌آیند، درحالیکه رگبرگ‌های سبز به وضوح برجسته باقی می‌مانند.

مرحله سوم- در شرایط کمبود شدید، برگ‌های در حال ظهور به رنگ زرد کم رنگ تا سفید درمی‌آیند.

مرحله چهارم- در کمبودهای شدید، تمام سطح برگ به حالت سفید کاغذی و بی‌رنگ تبدیل می‌شود.

شرایط مناسب برای بروز کمبود آهن:

  • شرایط خشکه کاری با غلظت آهن محلول کم.
  • محتوای کم مواد آلی خاک.
  • خاک‌های قلیایی یا آهکی که در آنها غلظت بالای یون بی کربنات (HCO۳-) باعث کاهش حلالیت و جذب آهن می‌شود.
  • خاک‌های با نسبت آهن به فسفر Fe/P بالا، که باعث تشکیل مینرال‌های آهن-فسفات می‌شود که برای گیاهان غیر قابل دسترس هستند. این مورد می‌تواند به دلیل کاربرد زیاد کود فسفره نیز باشد.
  • خاک‌های اسیدی که به رغم وجود آهم محلول زیاد در خاک، سطوح زیاد روی، منگنز، مس و یا نیکل محلول، جذب آهن توسط گیاهان را مختل می‌کند.
  • کاربرد مقادیر زیاد کود ازته به فرم نیترات که pH ریزوسفر را بالا می‌برد و فراهمی آهن را کم می‌کند.

مدیریت تلفیقی تغذیه:

  • آزمون خاک قبل از کاشت.
  • خاک‌های قلیایی مشکل‌دار باید اصلاح و احیا شوند.
  • هر نوع کود آلی را باید به مدت معینی قبل از کاشت به خوبی به خاک اضافه کرد.
  • کشت ارقام برنج با کارایی بالا در جذب آهن.
  • در خاک‌های با pH بالا از کود سولفات آمونیوم به جای اوره به عنوان منبع ازت استفاده شود. سولفات آمونیوم یک کود اسیدی کننده است که دسترسی آهن برای گیاه را افزایش می‌دهد.
  • پخش سطحی سولفات آهن به میزان ۳۰ کیلوگرم در هکتار.
  • در گیاهان در حال رشد، کاربرد آهن به صورت محلول‌پاشی.
  • به دلیل اینکه آهن در گیاه غیر متحرک است، ۳-۲ مرتبه محلول‌پاشی با فواصل ۱۰ روزه مورد نیاز است.

کمبود روی

علائم:

  • کمبود روی باعث کاهش رشد گیاه، کاهش پنجه‌زنی، کاهش رشد ریشه و عقیمی خوشه‌چه می‌شود که در نهایت باعث کاهش عملکرد گیاه می‌شود.
  • علائم کمبود روی در برنج معمولا ۴-۲ هفته بعد از انتقال نشا ظاهر می‌شوند.
  • لکه‌های قهوه‌ای زنگاری یا برنزی روی سطح پهنک برگ ظاهر می‌شود. با ادامه کمبود، این لکه‌ها به نواحی بزرگتر تبدیل شده و در نهایت تمام برگ را می‌پوشاند.
  • در مراحل آخر، تمام برگ برنزه شده و از بین می‌رود.

مراحل نموی:

مرحله اول- علائم کمبود روی برگ‌های پایینی به صورت لکه‌های برنزی یا قهوه‌ای غبارآلود (زنگاری) ظاهر می‌شود .

مرحله دوم- وقتیکه کمبود ادامه می‌یابد و شدیدتر می‌شود، لکه‌های کوچکتر به تذریج بزرگتر شده و لکه‌ها به هم پیوسته و کل برگ را پوشانده و موجب سفید شدن آن می‌شوند.

مرحله سوم- در نهایت برگ‌های دچار کمبود، برنزه شده و خشک می‌گردند.

شرایط مناسب برای بروز کمبود روی:

  • خاک‌های شنی آبشویی شده که محتوای روی آنها کم است.
  • خاک‌های آهکی با pH بیشتر از ۵/۷.
  • خاک‌های تسطیح شده‌ای که در آنها لایه‌های زیرین خاک به سطح خاک آمده و کشت در آن انجام می‌گیرد؛ زیرا روی قابل دسترس در لایه‌های سطحی خاک اغلب دو برابر لایه‌های زیرین است.
  • کاربرد بیش از حد کودهای فسفره، قابلیت دسترسی روی برای گیاه را به دلیل تشکیل ترکیبات معدنی فسفات روی مختل می‌کند.
  • خاک‌های با غلظت یون بی کربنات زیاد.
  • خاک‌های غرقابی به دلیل کاهش جذب روی از طریق افزایش فراهمی آهن، کلسیم، منیزیم، مس، منگنز و فسفر.
  • خاک‌هایی که مقدار خیلی زیادی آهک دریافت می‌کنند.
  • خاک‌هایی که منیزیم زیادی دریافت می‌کنند.

مدیریت تلفیقی تغذیه:

  • آزمون خاک قبل از کاشت به منظور تعیین میزان روی قابل دسترس برای گیاه.
  • خاک‌هایی قلیایی مشکل‌دار باید اصلاح و احیا شوند.
  • مصرف ۲ کیلوگرم در هکتار سولفات روی در خزانه گیاهی.
  • کاربرد ۳۰-۲۵ کیلوگرم در هکتار سولفات روی در خاک‌های دارای کمبود. کودهای روی با کودهای فسفر ترکیب نشوند.
  • در گیاهان در حال رشد، محلول‌پاشی روی.

دستورالعمل تغذیه مزارع برنج

برنج یکی از مهمترین محصولات استراتژیک کشور محسوب می‌شود، که در سال‌های اخیر توسعه کشت آن در مناطق گرم و خشک به ویژه استان خوزستان با چالش‌های متعددی در زمینه مدیریت آب، تغذیه گیاهی و حفظ پایداری عملکرد مواجه شده است. در شمال استان خوزستان، به ویژه در اراضی شرکت‌های بزرگ کشاورزی،محدودیت منابع آب، افزایش دمای هوا در مراحل زایشی گیاه، خاک‌های آهکی با pH بالا، کمبود ماده آلی و کشت‌های متراکم، شرایطی را ایجاد کرده است که استفاده از برنامه‌های متداول تغذیه‌ای نمی‌تواند پاسخگوی نیاز واقعی مزارع باشد.

در سیستم خشکه‌کاری برنج که امروزه به عنوان یکی از راهکارهای مهم افزایش بهره‌وری مصرف آب مطرح است، شرایط فیزیکی و شیمیایی خاک تفاوت قابل توجهی با کشت غرقابی سنتی دارد. در این شرایط، جذب عناصر کم مصرف به ویژه آهن، روی و منگنز با محدودیت بیشتری مواجه شده و از سوی دیگر، وقوع تنش‌های گرمایی در مراحل حساس رشد، خطر کاهش باروری خوشه، افزایش پوکی دانه و افت عملکرد را افزایش می‌دهد. بنابراین موفقیت در تولید پایدار شلتوک، مستلزم طراحی برنامه‌ای مبتنی بر تغذیه متعادل، افزایش کارایی مصرف عناصر غذایی و مدیریت تنش‌های محیطی است.

مطالعات انجام شده در مناطق گرمسیری نشان داده است که افزایش مصرف نیتروژن به تنهایی نه تنها موجب افزایش عملکرد پایدار نمی‌شود، بلکه می‌تواند منجر به رشد رویشی بیش از حد، افزایش ورس، تشدید بیماری‌ها و کاهش راندمان مصرف آب گردد. در مقابل، ایجاد تعادل بین نیتروژن و پتاسیم، تامین مناسب عناصر ریزمغذی به ویژه روی و بر، استفاده از منابع سیلیسیم و بهبود فعالیت ریشه از طریق مواد هیومیکی، نقش تعیین کننده‌ای در افزایش تعداد پنجه‌های بارور، بهبود تشکیل خوشه، افزایش درصد پرشدگی دانه و ارتقای کیفیت محصول دارد.

برنامه تغذیه‌ای حاضر با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی شمال خوزستان، ویژگی‌ خاک‌های منطقه و سیستم خشکه‌کاری تدوین شده است. در طراحی این برنامه تلاش شده استضمن حفظ تعادل تغذیه‌ای گیاه، بهره‌وری مصرف کود افزایش یافته، خطر ورس کاهش یابد و تحمل گیاه در برابر تنش‌های گرمایی اواخر فصل بهبود پیدا کند. همچنین استفاده هدفمند از کودهای پایه، سرک‌های ازته، محلول‌پاشی‌های مرحله‌ای و کودهای قابل مصرف همراه آب آبیاری به گونه‌ای تنظیم شده است که حداکثر کارایی عناصر غذایی در مراحل بحرانی رشد حاصل شود.

انتظار می‌رود اجرای این برنامه ضمن بهبود رشد زویشی و زایشی گیاه، موجب افزایش تعداد خوشه‌های بارور، کاهش درصد پوکی، بهبود پر شدن دانه، افزایش عملکرد شلتوک و ارتقای کیفیت برنج تولیدی گردد.

برنامه تغذیه پیشنهادی

مرحله اول: قبل از کاشت

کود پایه: کمپلکس فلوریش به میزان ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار.

اهداف: استقرار اولیه گیاه، تامین فسفر، تامین پتاسیم پایه و تامین بخشی از عناصر کم مصرف.

مرحله دوم: اولین آبیاری

کود هیومیک پاور ۴۸ درصد فلوریش به میزان ۵-۴ کیلوگرم در هکتار به علاوه آهن کلاته ۶ درصد مونومر به میزان ۳-۲ کیلوگرم در هکتار به همراه آب آبیاری استفاده شود.

اهداف: توسعه سیستم ریشه، افزایش جذب عناصر غذایی، پیشگیری از بروز کمبود آهن و افزایش فعالیت زیستی خاک.

مرحله سوم: سرک اول

در مرحله ۴-۳ برگی ۵۰ کیلوگرم کود اوره به علاوه ۵۰ کیلوگرم کود سولفات آمونیوم استفاده شود.

اهداف: تحریک رشد اولیه، افزایش پنجه‌زنی و تامین گوگرد.

مرحله چهارم: محلول‌پاشی اول

در زمان پنجه‌زنی کامل

اهداف: افزایش تعداد پنجه بارور، افزایش سطح فتوسنتز، تامین روی و کاهش تنش‌های محیطی

مرحله پنجم: ابتدای پنجه‌زنی

۴-۵ کیلوگرم در هکتار هیومیک پاور ۴۸ درصد همراه با آب آبیاری استفاده شود.

اهداف: افزایش فعالیت ریشه و افزایش راندمان جذب کودهای سرک.

مرحله ششم: سرک دوم

در مرحله ابتدای ساقه رفتن ۵۰ کیلوگرم کود اوره به علاوه ۵۰ کیلوگرم کود سولفات آمونیوم استفاده شود.

اهداف: تامین نیاز گیاه در مرحله تشکیل خوشه، حفظ سبزینگی برگ و افزایش ظرفیت تولید ماده خشک.

مرحله هفتم: محلول‌پاشی دوم

در ابتدای مرحله ساقه رفتن انجام شود.

اهداف: افزایش باروری خوشه، کاهش پوکی دانه، افزایش انتقال مواد فتوسنتزی، بهبود تحمل گرما و افزایش استحکام ساقه.

مرحله هشتم: کود آبیاری پتاسه (۱۰-۷ روز پس از مرحله هفتم)

در این مرحله ۱۰-۵ کیلوگرم سولوپتاس فلوریش همراه با آب آبیاری استفاده شود.

اهداف: افزایش استحکام ساقه، کاهش ورس و افزایش تحمل گرما.

مرحله نهم- تمایز خوشه

در این مرحله ۱۰-۵ کیلوگرم سولوپتاس فلوریش همراه با آب آبیاری استفاده شود.

اهداف: بهبود پر شدن دانه، افزایش وزن هزاردانه و افزایش عملکرد نهایی.

با توجه به شرایط خشکه‌کاری برنج در شمال خوزستان، خاک‌های با pH نسبتا بالا، ماده آلی پایین و آبیاری تناوبی، موفقیت در تولید اقتصادی و پایدار بیش از هر چیز به تغذیه متعادل و مدیریت صحیح عناصر کلیدی وابسته است. در این برنامه تلاش شده است با استفاده هدفمند از کود پایه فلوریش، مدیریت متعادل نیتروژن، تامین کافی پتاسیم، روی، بر و سیلیس، تقویت رشد ریشه با اسید هیومیک و بهبود جذب ریزمغذی‌ها، شرایط لازم برای افزایش پنجه‌های بارور، بهبود تشکیل و پر شدگی خوشه‌، کاهش پوکی دانه و افزایش تحمل تنش‌های گرمایی فراهم شود. اجرای صحیح این برنامه می‌تواند ضمن افزایش عملکرد و کیفیت شلتوک، بهره‌وری مصرف آب و کود را نیز در مزارع منطقه بهبود بخشد.

ترجمه و تدوین:

دکتر بهرام زارعی

 

بازگشت به لیست
قدیمی تر عارضه ترکیدگی در میوه انار

دیدگاهتان را بنویسید