۱۴۰۵/۰۶/۰۴
کرمانشاه به رتبه چهارم تولیدات زراعی کشور رسید
بخش کشاورزی کرمانشاه در سالهای اخیر روند صعودی قابلتوجهی را تجربه کرده است. بر اساس اعلام رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، کرمانشاه در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ از نظر میزان تولید محصولات زراعی به رتبه چهارم کشور رسیده است.
این استان در سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ در جایگاه پنجم قرار داشت و پیش از آن نیز رتبه ششم کشور را در اختیار داشت؛ بنابراین جایگاه کرمانشاه طی چند سال از رتبه ششم به چهارم ارتقا یافته است.
این رشد در شرایطی رقم خورده که بخش کشاورزی استان با چالشهایی مانند خشکسالی، کاهش بارندگی و نامناسب بودن پراکنش بارشهای مؤثر روبهرو بوده است.
مدیریت بهتر مزارع، افزایش بهرهوری، حضور کارشناسان بخش کشاورزی، توسعه تولید در مناطق گرمسیری و حرکت به سمت کشت محصولات جدید و پربازده از مهمترین عوامل مؤثر بر افزایش تولیدات زراعی کرمانشاه عنوان شدهاند.
تولید سالانه محصولات کشاورزی کرمانشاه به بیش از ۵.۷ میلیون تن رسید
آمارهای اعلامشده از سوی سازمان جهاد کشاورزی کرمانشاه نشان میدهد که مجموع تولید محصولات کشاورزی استان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۵ میلیون و ۷۴۸ هزار تن رسیده است.
از این مقدار، حدود ۴ میلیون و ۸۴۵ هزار تن به محصولات زراعی اختصاص داشته و بخشهای دام و باغبانی نیز سهم قابلتوجهی در تولید کشاورزی استان داشتهاند.
کرمانشاه در تولید چند محصول راهبردی کشاورزی نیز در میان استانهای برتر کشور قرار دارد. این استان در تولید نخود رتبه اول کشور را به خود اختصاص داده و در تولید جو و آفتابگردان آجیلی رتبه دوم و در تولید ذرت دانهای و چغندرقند رتبه سوم را در اختیار دارد.
گندم، انجیر، زعفران، گردو و زیتون نیز از دیگر محصولاتی هستند که کرمانشاه در تولید آنها جایگاه قابلتوجهی در سطح کشور دارد.
این تنوع محصول یکی از مزیتهای مهم کشاورزی کرمانشاه محسوب میشود و میتواند وابستگی درآمد کشاورزان به یک محصول خاص را کاهش دهد.
برآورد تولید بیش از یک میلیون تن گندم در کرمانشاه
گندم همچنان یکی از مهمترین محصولات راهبردی استان کرمانشاه است.
منوچهر حبیبی، استاندار کرمانشاه، اعلام کرده است که برآوردهای سال جاری از عبور تولید گندم استان از مرز یک میلیون تن حکایت دارد.
همچنین میزان تحویل گندم به مراکز خرید نسبت به سال گذشته حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد افزایش یافته است.
با توجه به نقش گندم در تأمین امنیت غذایی کشور، ادامه این روند میتواند جایگاه کرمانشاه را در زنجیره تولید محصولات اساسی تقویت کند.
استاندار کرمانشاه در عین حال خواستار تسریع در پرداخت باقیمانده مطالبات گندمکاران شده است. پرداخت بهموقع مطالبات تولیدکنندگان میتواند بر توان مالی کشاورزان برای خرید بذر، کود، نهادههای کشاورزی و آمادهسازی زمین برای فصل زراعی بعد تأثیر مستقیم داشته باشد.
توسعه آبیاری نوین؛ هدفگذاری برای پوشش ۲۰۰ هزار هکتار
مدیریت منابع آب یکی از مهمترین محورهای برنامه توسعه کشاورزی کرمانشاه است.
در حال حاضر حدود ۱۳۰ تا ۱۳۳ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان تحت پوشش سامانههای نوین و آبیاری تحت فشار قرار دارد. ظرفیت استان برای افزایش این سطح تا حدود ۲۰۰ هزار هکتار برآورد شده است.
تحقق این هدف به تأمین منابع مالی، تسهیلات بانکی و حمایت وزارت جهاد کشاورزی وابسته خواهد بود.
گسترش آبیاری نوین علاوه بر کاهش اتلاف آب، امکان مدیریت دقیقتر تغذیه گیاه و استفاده هدفمندتر از کودها و مواد مورد نیاز کشاورزی را فراهم میکند و میتواند در شرایط کمآبی اهمیت بیشتری پیدا کند.
گلخانهها و زعفران؛ دو مسیر جدید برای تنوعبخشی به کشاورزی کرمانشاه
یکی دیگر از برنامههای مورد تأکید مدیریت استان، افزایش سطح کشتهای گلخانهای است.
شرایط تولید کنترلشده در گلخانهها امکان افزایش بهرهوری آب، مدیریت دقیقتر تغذیه گیاه و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر را فراهم میکند. قابلیت صادرات برخی محصولات گلخانهای نیز میتواند درآمد بیشتری برای فعالان این حوزه ایجاد کند.
در کنار گلخانهها، توسعه کشت زعفران در کرمانشاه نیز مورد توجه قرار گرفته است.
کرمانشاه هماکنون در تولید زعفران در میان استانهای مطرح کشور قرار دارد و توسعه بیشتر این محصول میتواند به متنوع شدن الگوی کشت، افزایش ارزش اقتصادی تولید و ایجاد فرصتهای شغلی جدید کمک کند.
افزایش بهرهوری دیمزارهای کرمانشاه در دستور کار
بخش قابلتوجهی از ظرفیت کشاورزی استان کرمانشاه به اراضی دیم مربوط میشود. به همین دلیل افزایش عملکرد این اراضی یکی از مسیرهای مهم رشد تولید بدون اتکای کامل به توسعه منابع آبی است.
استفاده از بذرهای مناسب، تغذیه متعادل گیاه، مدیریت حاصلخیزی خاک، انتخاب الگوی کشت سازگار با اقلیم و استفاده صحیح از نهادههای کشاورزی میتواند در افزایش بهرهوری دیمزارها نقش مهمی داشته باشد.
با توجه به محدودیت منابع آب در کشور، افزایش عملکرد در واحد سطح به جای گسترش بیرویه سطح زیرکشت میتواند یکی از راهکارهای پایدارتر برای آینده کشاورزی منطقه باشد.
سامانه گرمسیری؛ ظرفیتی برای تغییر کشاورزی غرب کشور
طرح سامانه گرمسیری نیز از پروژههای مهم مرتبط با آینده کشاورزی کرمانشاه به شمار میرود.
به گفته استاندار کرمانشاه، دسترسی به منابع آب پایدار در این طرح میتواند زمینه توسعه تولید محصولاتی مانند گندم و چغندرقند و افزایش سرمایهگذاری در مناطق تحت پوشش را فراهم کند.
بخشی از ظرفیت این سامانه در استان ایلام نیز مورد استفاده قرار میگیرد و مسئولان کرمانشاه بر ایجاد ساختار مدیریتی متناسب با ابعاد این پروژه برای بهرهبرداری بهتر از منابع آن تأکید دارند.
جهش کشاورزی کرمانشاه چه اثری بر بازار کود و نهادههای کشاورزی دارد؟
رشد تولیدات زراعی کرمانشاه تنها یک موضوع آماری نیست و میتواند زنجیره گستردهتری از صنایع مرتبط با کشاورزی را تحت تأثیر قرار دهد.
افزایش بهرهوری مزارع، توسعه گلخانهها، گسترش کشت محصولات با ارزش افزوده بالا و حرکت به سمت سیستمهای آبیاری مدرن، نیاز کشاورزی استان به مدیریت علمی تغذیه گیاه را نیز افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، محصولاتی مانند کودهای ماکرو و ریزمغذی، ترکیبات اصلاحکننده خاک، مواد مورد استفاده در مدیریت کیفیت آب، کودهای محلول و سایر نهادههای تخصصی کشاورزی میتوانند نقش پررنگتری در زنجیره تولید داشته باشند.
البته افزایش مصرف نهاده بهتنهایی هدف مناسبی نیست؛ بلکه استفاده از کود و ترکیبات شیمیایی باید بر اساس آزمون خاک، نیاز واقعی گیاه، کیفیت آب و توصیه کارشناسی انجام شود تا ضمن افزایش عملکرد محصول، از تجمع نامتوازن عناصر و آسیب به منابع خاک و آب جلوگیری شود.
این موضوع بهویژه برای محصولاتی مانند گندم، ذرت، چغندرقند و محصولات گلخانهای که سهم مهمی در کشاورزی کرمانشاه دارند، اهمیت دارد.
چرا کرمانشاه برای امنیت غذایی ایران اهمیت دارد؟
مجموع آمارهای موجود نشان میدهد کرمانشاه در تولید طیف متنوعی از محصولات کشاورزی، از غلات و حبوبات گرفته تا محصولات صنعتی و باغی، جایگاه مهمی دارد.
رتبه نخست تولید نخود، جایگاههای بالای تولید جو، ذرت دانهای و چغندرقند، تولید گسترده گندم و حرکت به سمت توسعه زعفران و محصولات گلخانهای باعث شده این استان به یکی از مناطق راهبردی کشاورزی غرب ایران تبدیل شود.
افزایش بهرهوری در این منطقه، علاوه بر تأثیر اقتصادی برای کشاورزان کرمانشاه، میتواند در تأمین بخشی از نیاز بازار داخلی و تقویت امنیت غذایی کشور نیز مؤثر باشد.
آینده کشاورزی کرمانشاه به چه عواملی وابسته است؟
ادامه روند صعودی کشاورزی کرمانشاه به چند عامل کلیدی بستگی دارد: تأمین پایدار آب، توسعه آبیاری نوین، پرداخت بهموقع مطالبات کشاورزان، دسترسی مناسب به نهادههای باکیفیت، افزایش بهرهوری دیمزارها، تأمین مالی طرحهای گلخانهای و حرکت به سمت الگوی کشت متنوعتر.
در صورت اجرای همزمان این برنامهها، ظرفیت موجود در زمینهای حاصلخیز و تنوع اقلیمی کرمانشاه میتواند به رشد بیشتر تولیدات کشاورزی استان منجر شود.
جمعبندی
صعود کرمانشاه به رتبه چهارم تولیدات زراعی کشور و برآورد تولید بیش از یک میلیون تن گندم، نشانه افزایش اهمیت این استان در بخش کشاورزی ایران است.
در کنار رشد حجم تولید، برنامههایی مانند توسعه سیستمهای آبیاری نوین، افزایش کشتهای گلخانهای، توسعه زعفران و بهبود عملکرد دیمزارها میتوانند ساختار کشاورزی استان را در سالهای آینده تغییر دهند.
برای فعالان صنعت نهاده و مواد شیمیایی کشاورزی نیز این روند اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا حرکت کشاورزی استان به سمت تولید حرفهایتر، نیاز به مدیریت دقیقتر آب، خاک و تغذیه گیاه را افزایش خواهد داد.
منبع خبری: این مطلب بر اساس تازهترین اظهارات استاندار کرمانشاه و رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان منتشرشده توسط خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) تنظیم شده و با تحلیل تحریریه شیمی کرد تکمیل شده است.
